Mooie cijfers #Vakantiebieb?

Vandaag maakte de KB weer mooie cijfers bekend over de Vakantiebieb. Maar er valt wel iets over te zeggen.

Ten eerste, de afsluitende alinea. Waarom moet de advertentiewaarde benoemd worden? Wie hebben iets aan die informatie? Alleen marketeers toch? De marketeers van de producenten en contentleveranciers.

Er zullen bibliotheken zijn die deze informatie klakkeloos overnemen, zonder na te denken wat het echt betekent. Zonde. Wat betekent het? Dat de bibliotheken landelijk heel veel uren erin hebben gestoken om de Vakantiebieb onder de aandacht te brengen bij de lokale pers en op hun websites. De werkelijke kosten zullen uiteraard veel hoger liggen. Dus heeft het succes? Ik weet het niet.

Daarnaast valt op dat er maar een kwart van de 2,2 miljoen gedownloade e-books is geopend. Gelezen kan dus zelfs nog minder zijn. 2,2 miljoen is natuurlijk veel, maar 505.000 e-books zijn daadwerkelijk geopend.

Is de boodschap online en offline wel goed? Je kunt beter vertellen waarom mensen de app moeten downloaden, niet wat het is. Natuurlijk zijn het e-books. Dat zijn saaie dingen. Het gaat om de inhoud. In zekere zin is de campagne voor de kinderen wel geslaagd, omdat daar verteld werd waarom kinderen door moesten lezen tijdens de vakantie. Maar dat kan ook heel goed met fysieke boeken.

Persoonlijk vind ik een kwart geopend van de gedownloade e-books een laag aantal. En dat kan veel beter. Misschien toch maar goed vertellen online en offline waarom de Vakantiebieb een goede app is.

Natuurlijk zal er her en der wel weer over mijn mening gepraat worden. Maar doe het dan ook persoonlijk met mij. Ik ben gemakkelijk te bereiken.

E-books niet de heilige graal

Naar aanleiding van de onderstaande tweet van David Janssen en de korte tweetuitwisseling met Jeanine Deckers voelde ik deze blogpost opkomen.

Net bij deze #leesclub-bijeenkomst iets verteld over e-books. Bij dat woord trokken sommigen een vies gezicht #goh pic.twitter.com/71JURvBUZH
— David Janssen (@David_Janssen) April 15, 2015

In deze blogpost probeer ik een aantal dingen samen te vatten, maar het kan een lang verhaal worden, maar niet zo lang als die op Bibliotheekblad.nl. Dingen worden met elkaar verbonden, ik kijk terug naar het verleden, maar ook naar de toekomst.

Groei
De cijfers over de e-books komen nu telkens per kwartaal openbaar, door o.a. Timo Boezeman en CB. En hij verbaasde zich erover dat de groei van e-books zo traag gaat. Niet alleen de bibliotheek-e-books, maar ook de betaalde e-books.

De e-books van de bibliotheken gaan als een speer. Maar misschien komt dat ook omdat vorig jaar het platform nog verre van goed was. Jan de Waal heeft daar ook een groot stuk over geschreven op de website van Bibliotheekblad.

Veel geld
Feit is en blijft dat er veel geld in is gestoken en in zal worden gestoken. De e-books van de bibliotheek moeten een succes worden. Het is net een religie. Er worden tonnen besteed aan de marketing, miljoenen aan de rechten van de e-books.

Maar de opbrengst zal nooit boven de fysieke boeken uitkomen. Zie ook weer het verhaal van Timo hierboven. Daarnaast is het eigenlijk vreemd, want hoe succesvoller de e-books, hoe meer geld het gaat kosten, hoe meer geld er bij de gemeenten gehaald wordt, hoe minder de fysieke bibliotheken krijgen van de stakeholders.

Lokaal
Ondertussen vangen de lokale bibliotheken de problemen met het platform op. Zij krijgen een product landelijk toegewezen, waar met het maar mee moet doen. Tegenwoordig worden er door de bibliotheken vele man- en vrouwuren gestoken in de ondersteuning van de bibliotheekleden, die met hun e-reader, tablet naar de bibliotheek komen.

De e-books zijn misschien wel digitaal, maar de ondersteuning is fysiek. Niets is prettiger dan oprechte aandacht van een enthousiast uitziende medewerker van de bibliotheek. Digitale ondersteuning brengt toch een drempel met zich mee.

Waarom
We (als bibliotheken) hebben het heel vaak over wat we hebben te bieden aan de bibliotheekleden. Daar is niets mis mee. Maar met de aanpak Plan B van Daphne Depassé heb ik geleerd dat "Wat?" niet belangrijk is, maar juist het antwoord op de vraag "Waarom?" is belangrijk. Daartussen zit nog de vraag "Hoe?". Met de e-books is dat nu ook geval.

We vertellen heel veel wat we hebben: De e-books. En ook moeten we vertellen hoe we die hebben: Met een app en met een website, die eigenlijk ook helemaal niet goed werkt. Bijvoorbeeld het deeplinken naar zoekresultaten, zie mijn tweet hier.

Maar er wordt nergens, maar dan ook nergens vermeld waarom de e-books er zijn. Wat hebben de bibliotheekleden eraan? Waarom bieden we ze aan? Zolang je dat niet duidelijk hebt, krijg je nooit de neuzen dezelfde kant op in het e-bookverhaal. Gemiste kans de afgelopen jaren, hopelijk wordt het nog wel opgepakt.

Dus: Waarom bieden bibliotheken e-books aan?

Meerwaarde
Ik heb er al eens eerder over geblogd. De meerwaarde van de bibliotheken in het e-bookverhaal. Dit werd afgelopen week ook weer duidelijk op het Bibliotheekplaza: Curatie.

Gilles de Smit vertelde daar dat mensen naar 22tracks gaan, omdat ze echt niet meer weten waar ze moeten beginnen met het luisteren naar muziek. Met de e-books is hetzelfde aan de hand. Er zijn 10.000 (of 3.000 of 7.000) e-books voor handen. Maar waar moet je beginnen als lezer?

Natuurlijk kun je zoeken en bladeren. Bladeren op genre, maar daar kom je niet veel verder mee. Wil je echt de verdieping in, stel mensen aan die de curatie kunnen doen. Deze mensen leggen verbanden tussen e-books, leggen uit hoe en wat de context is tussen boeken. Bepaalde e-books in tijdsperiodes plaatsen.

Daar ligt de meerwaarde van de bibliotheek: Gidsen. Mensen verrassen met boeken die ze anders niet lezen. Maar ook de klassiekers erin zitten, zoals wel vaker is geopperd door bibliotheekmedewerkers.

En ook niet eens alleen digitaal, maar ook fysiek. Er zijn genoeg e-books, die niet in de bibliotheek staan. Maak rondom die e-books activiteiten (lezing, leeskringen etc.). Maak het mooi, in plaats van de negatieve (in zekere zin) activiteiten als hulp bieden.

Verder?
Persoonlijk zie ik weinig in de toekomst van e-books. Door allerlei redenen, die ik ook al eerder blogde. Je kunt wel volop inzetten in de promotie en marketing van dit product, maar vertel vooral waarom dit er is.

Desondanks hebben we natuurlijk wel een mooi product. Iedereen kan lezen wat hij/zij wil zonder te moeten wachten totdat iemand het e-book weer 'inlevert'.

Maar de religie mag er wel vanaf. Het is echt niet de heilige graal, waarvan gedacht wordt dat dit het is.

E-books een succes in bibliotheken? De cijfers

Er zijn nog geen cijfers over de fysieke uitleningen over 2014 van de bibliotheken, maar we kunnen wel een beetje doorrekenen.

Volgens CBS (bron) waren dit de uitleningen (x 1000) over de afgelopen jaren:

2011	100.025
2012	92.332
2013	84.397
(?) 2014	76.000

Ik ga er maar vanuit dat er in 2014 76 miljoen uitleningen zijn geweest. Elk jaar 8 miljoen minder de afgelopen jaren.

Volgens de gegevens van Nu.nl (bron) zijn dit de uitleningen van de e-books geweest:

Q1	119.708
Q2	132.061
Q3	240.501
Q4	334.287
2014	826.557

Kom je op een percentage van 1,07% uit qua digitale uitleningen t.o.v. het totaal aantal uitleningen (fysiek en digitaal) over 2014. Dit is nog onder voorbehoud van de echte cijfers die pas veel later komen in 2015. Het kan later dit jaar nog meer of minder worden.

Of het een succes is in de bibliotheken valt nog niet te zeggen. E-books worden digitaal beter verkocht (5%) dan uitgeleend. We zullen zien hoe het na Q1 van 2015 gaat.

Update:
Wat Frank Huysmans terecht opmerkte is dat de uitleencijfers van de Vakantiebieb niet meegenomen zijn. Volgens BNL (bron) zijn er 1,5 miljoen e-books uitgeleend. Dat maakt het totaal aan uitgeleende e-books op 2.326.557. Totaal aantal uitleningen over 2014 is dan

78.326.557.

Nieuw rekensommetje: Dan komen we op 2,97% digitale uitleningen t.o.v. totaal aantal uitleningen.

Doosdenken en verbanden

In bibliotheken wordt niet veel 'outside the box' gedacht. Zelf denk ik altijd: 'what box?' Er is helemaal geen box waar je buiten moet denken. Doosdenken.

Dat gebeurt er nog veel te veel. Eigen kaders worden niet uitgebreid, oogkleppen worden niet afgezet, hekjes worden niet verzet, er wordt niet over de schutting gekeken. Ik maak het de afgelopen tijd veel mee in bibliotheken.

Ik zie de collega's denken 'Oh, kan dat ook?' of 'Oh ja, daar had ik niet aan gedacht'. Komt dat doordat wat Marina Polderman aangeeft in haar stuk over de jonge en oude garde?

Inderdaad kom ik veel mensen tegen die toch een stuk ouder zijn dan ik en Marina. Die zijn nog opgeleid met de kaartenbak, de stempels etc. Inmiddels zijn er zoveel nieuwe mogelijkheden in de bibliotheekwereld. Echter heb ik het idee dat deze innovaties angstvallig buiten de deur gehouden worden. 

Wat de reden is, weet ik ook niet. Bang om de baan kwijt te raken, angst voor het onbekende? Het uitzitten van de laatste loodjes en tijd? Ik kom het allemaal tegen. Niemand geeft het toe, maar het is wel te merken.

Verbanden

Met Jeanine Deckers had ik een korte twitterconversatie over het gebruik van de e-books van BNL in de bibliotheek. Want waarom zijn er nog geen bibliotheken die de e-books inzetten voor leesclubs? Met deze dienst maak je het digitale fysiek toegankelijk.

In Bibliotheek Eemland is er een collega die met Muziekwebluister luisterkringen gaat opzetten. Toch heel innovatief! En nee, dit keer niet van een jonge dertiger. Degene weet gewoon wat innoveren is. Fijn! Op deze manier maak je ook de digitale muziek op een fysieke en vooral sociale manier toegankelijk.

Dit zijn twee voorbeelden van buiten de kaders denken. Verbanden leggen tussen diensten in de bibliotheek.

Zelf leg ik, als jonge bibliothecaris, ook steeds verbanden tussen de diensten van de bibliotheken. Op dit moment vooral tussen muzikale activiteiten van de bibliotheken en de doelgroepen van de bibliotheken.

Hoe simpel is het om een themafolder over jazz mee te geven aan iemand die een kaart koopt voor een jazzfestival? Geef informatie over klassieke muziek aan bezoekers van een klassiek concert. Bied de meerwaarde van de bibliotheek aan bezoekers. Onafhankelijke meerwaarde, zonder moeite.

Zo kun je ook op andere manieren verbanden leggen tussen de digitale media. Een goed voorbeeld is de Zeeuwse Bibliotheek, die met Instagram de bezoekers interviewt.

Aan de andere kant, ik weet niet de leeftijd van de initiatiefnemer. Ook een dertiger?

In ieder geval is er nog veel te innoveren qua mogelijkheden met nieuwe diensten in de bibliotheken. Vooral ook de verbanden leggen en delen met elkaar. En hopelijk kunnen we de komende jaren nog veel nieuw elan verwelkomen in de bibliotheekwereld.

Digitaal of toch fysiek?

Ik heb al lange tijd niet meer geblogd over bibliotheken. Alleen maar over Muziekweb en muziek. Het is even tijd om dat recht te breien.

Ik zit in de wekelijkse trein van Groningen naar Den Haag om morgen weer te kunnen werken in Rotterdam en pak nu weer mijn blogmoment.

De afgelopen twee weken waren hectisch m.b.t. de e-books van De Bibliotheek. Er was zo'n lange voorbereiding en toch ging het mis. Onvoldoende capaciteit en onduidelijke werking van het platform.

Ik snap het niet.

Daarnaast waren de bibliotheken ook in het nieuws, vanwege het rapport van o.a. Job Cohen over de toekomst van de bibliotheken. Bedoeld voor de gemeenteraadsverkiezingen die de komende maand eraan komen.

Er is al zoveel geschreven over bibliotheken, maar ik vind het toch een tweedeling die lijkt te komen. Enerzijds digitaal en anderzijds fysiek. Ik heb er eigenlijk altijd wel over geblogd. Er wordt ingezet op digitaal door middel van e-books, waardoor het sluiten van bibliotheken gerechtvaardigd wordt door gemeenteraden.

Er kan wel geroepen worden dat de fysieke kant van de bibliotheken zo belangrijk is, maar ondertussen doen de gemeenteraden toch wel wat ze zelf willen.

Door de invoering van een digitale bibliotheek geeft het bijna een legitieme reden om bibliotheken maar te sluiten. Mensen hoeven niet per se een smartphone te hebben of een tablet. Via de desktop kan net zo gemakkelijk een e-book gelezen worden.

Ik ben dus echt benieuwd welke kant het opgaat de komende jaren. Een rapport gemaakt door grote namen in Nederland zegt minder dan een groot platform vol met e-books volgeplempt door de uitgevers.

Ik hoop dan ook dat bibliotheekdirecteuren in het land juist de noodzaak van de fysieke bibliotheek kunnen benadrukken bij de subsidieverstrekkers in Nederland.

Digitaal is natuurlijk belangrijk in deze wereld, maar fysiek is minstens zo belangrijk. Al dan niet zelfs belangrijker dan digitaal.

E-books zonder privacy

Er is nogal wat ophef over het doorsluizen van de aankoopgegevens van e-books aan BREIN. Deze gegevens moeten dan twee jaar bewaard worden.

Maar in hoeverre ben je gewaardborgd dat er niets anders met die gegevens gebeurt?

Stel je doet een studie naar terrorisme. Je zoekt op internet naar bepaalde informatie en komt uiteindelijk bij een Nederlandse e-book handelaar uit.

Je zoekt een paar boeken uit die daar over gaan en koopt ze. De gegevens blijven bewaard voor twee jaar.

Je maakt je scriptie af, maar je gegevens staan nog in de database. Het is inmiddels duidelijk dat in het kader van terrorismebestrijding heel internet afgezocht wordt.

Dan kom jij in beeld. Men wil meer weten over je achtergrond en komt via de database erachter dat je de boeken hebt gekocht. Verder kunnen ze zien welke bladzijden je hebt gelezen, herlezen etc. etc.

Dit alles geeft aanleiding om je te arresteren voor het beramen van terroristische activiteiten.

Leuke privacy. Oh wacht, we hebben ook nog de e-books van de bibliotheken natuurlijk. Wat kunnen we daaruit halen? Nog meer informatie.

Hoe anders is het als je papieren boeken koopt en leent. Die gegevens zijn niet te traceren. Of tenminste een stuk moeilijker.

Hoe ver willen we gaan? Hoe groot moet Big Brother worden in de toekomst?

Al met al is het natuurlijk een gevaarlijke ontwikkeling en ik ben benieuwd in hoeverre mensen e-books gaan aanschaffen dan wel lenen.

Ik blogde hier ook al over in augustus met de titel Fuck ebooks maar de recente ontwikkelingen, samen met watermerken, maken het steeds onaantrekkelijker om iets met e-books te gaan doen.

E-books zonder waarde

E-books en bibliotheken. Het blijft een hellend vlak of eigenlijk een schurend vlak. Gisteren kwam Raymond Snijders met een opmerking waar ik me helemaal in kan vinden.

Niet doen
Hij betoogde dat we als bibliotheken niet moeten concurreren met de aanbieders van digitale boeken. We moeten juist de gids zijn voor de lezers.

Focussen op diensten die gerelateerd zijn aan e-books, maar niet het uitlenen van e-books zelf. Raymond noemt het zelfs de mogelijke doodsteek voor de bibliotheken.

En daar heeft hij wel gelijk in. Ik heb het ook wel eens eerder genoemd. Als we maar blijven roepen dat bibliotheken digitaal worden, dan worden we ook digitaal. Beleidsmakers denken alleen maar aan e-books. Maar ondertussen hangen er wel e-readers aan vast.

E-readers kosten wel veel geld. Tablets ook. Misschien kunnen de beleidsmakers deze apparaten gemakkelijk kopen. Maar de vraag is en blijft: Maken de beleidsmakers dan zelf wel gebruik van deze middelen?

Verdieping
De bibliotheek moet juist de verdieping bieden, waarmee we ons kunnen onderscheiden als kenniscentrum. Als volksverheffer nummer één!

Leg de verbanden en de overeenkomsten tussen genres, schrijvers etc. We hebben al een prachtige website daarvoor: Literatuurplein.nl 

Meegaan met de tijd is soms verkeerd bezig zijn. Als bibliotheken moeten we juist voorgaan in de tijd. Nu apps en HTML5 websites ontwikkelen waarmee de lezende e-book naar de bibliotheek gelokt kunnen worden.

Op wondere manieren de fysieke collectie tentoon te spreiden en te delen met de gebruikers van smartphones.

Fysiek
In elke fysieke collectie zijn er nog genoeg parels te vinden, waarmee we zoekende mensen wegwijs kunnen brengen in de informatie-overload. En juist die overload zorgt ervoor dat meer kunnen bieden. Meer in de zin van: U zoekt dit, maar ontdekt dat!
  
Kennis 
Het gaat juist om het ontdekken van nieuwe dingen, nieuwe mogelijkheden, nieuwe informatie. Met de bijkomende voordelen als nieuwe kennis. Kennis kun je moeilijk verwerven zonder informatie en nieuwe vaardigheden.

Juist dat zijn de kernwaarden van de bibliotheek: Mensen kennis laten verwerven door de bestaande informatie op zich in te laten nemen met behulp van vaardigheden die wij kunnen bieden.

Die vaardigheden kunnen dan digitaal of fysiek aangeleerd worden, maar met de ondersteuning van de bibliotheek.

En zo komen we weer bij de e-books uit. Zonder ondersteuning hebben de e-books binnen de bibliotheek geen enkele waarde.

E-bookplus of -min

De digitale bibliotheek krijgt eindelijk een betaalde vorm. Je mag 18 e-books streamen voor 20 euro extra op het abonnement van de fysieke bibliotheek.

Tot nu toe kunnen er al e-books gestreamd gelezen worden zonder er extra voor te betalen. Dit weekend heb ik een moeder blij gemaakt met de huidige collectie van streaming e-books. Dat is voor de vakantie een aardige collectie.

Maar dan komen we straks met een dienst e-bookplus. Voor € 20 kun je slechts 18 e-books lezen. En wat nu als je de dienst niet kunt waarderen, maar je hebt toch al twintig euro afgetikt?

Is de dienst overdraagbaar naar een ander lid? Waarschijnlijk niet. Je kunt net als met fysieke boeken je logingegevens delen met anderen, zodat je er vanaf bent of je kunt e-books delen. Dus er zijn wel mogelijkheden.

Beter en aantrekkelijker lijkt me een kleine bijdrage van € 2,50 op het normale abonnement, waarbij je per e-book een bedrag afrekent. Mocht de collectie tegenvallen of het werkt niet goed, dan ben je hooguit € 3,50 kwijt aan deze dienst.

Twintig euro extra op een abonnement van ongeveer € 40-50 is toch best prijzig. Voor veel mensen zal het een reden zijn om geen gebruik te maken van deze e-bookplus dienst.

Ander punt is dat als je gebruik wilt maken van deze dienst, is dat je eerst lid moet zijn van de fysieke bibliotheek. Je kunt niet als niet-lid deelnemen aan e-bookplus. Je kunt nieuwe leden dus ook niet bereiken.

En wat als je nieuwe leden inschrijft? Die mensen komen voor de fysieke bibliotheek en je zult ze afschrikken als ze te horen krijgen dat ze 50% meer kunnen betalen voor e-books.

Deze dienst in deze vorm lijkt me geen aanvulling te zijn op de dienstverlening van de bibliotheek. Mensen komen voor een lage prijs om boeken te lenen bij de bibliotheek. Als bibliotheek horen daar ook e-books bij, maar niet voor de prijs van 20 euro met de beperking van 18 titels.

Als landelijke bibliotheek zou je het anders best kunnen verkopen dat je het bibliotheekabonnement verhoogt met € 2,50 omdat we e-books uitlenen dan wel streamen.

Hoe dan ook, er moet nog heel wat bijgeschaafd worden aan de dienstverlening van e-books aan bibliotheekleden.

Lees (nog) Meer

Deze week kwam Stichting Bibliotheek.nl met een persbericht dat de streaming e-books nu op elk apparaat te lezen zijn. Goed nieuws!

Ook de collectie e-books is uitgebreid met o.a. boeken van Henning Mankel en Marianne Frederikson. Nog meer goed nieuws!

Alleen maar goed nieuws? Nou, ik weet het niet.

Door middel van HTML5 kunnen de e-books nu gelukkig op de mobiele apparaten gelezen worden. Bij een e-book hoort een URL. En die URL is te bezoeken via de loginpagina van Bibliotheek.nl.

Op zich lijkt dat allemaal goed afgeschermd. Maar ondertussen is de beveiliging echt lek.

Ik kwam er gisteren achter dat je het e-book door middel van de URL gewoon kunt lezen. Ik heb gisteren een tweet naar Bibliotheek.nl gestuurd, maar tot nog toe (24 uur later) heb ik geen antwoord mogen ontvangen.

@stichtingbnl Is het nu echt zo dat zonder in te loggen ik dit ebook kan lezen? reader.syncelibrary.com/embed/read/pub… En komt er geen uitlogknop?
— Patrick Heemstra (@patrick23dingen) 13 februari 2013

Ik vraag me dan af of er wel een antwoord komt op een e-mail, dat wijst op deze onvolkomenheid.

Update: Bibliotheek.nl is al op de hoogte van het lek, sinds mijn tweet aan hen. Ze zijn ermee bezig.

Ontdekje boekje

Boeken vinden in de bibliotheek, mensen doen dat telkens anders.

Even een stappenplan.

Stap 1 - De boekomslag.
- Ja, naar stap 2
- Nee, volgende boek

Stap 2 - De achterkant.
- Ja, naar stap 3
- Nee, volgende boek

Stap 3 - Het lettertype.
- Ja, naar stap 4
- Nee, volgende boek

Stap 4 - De zinsopbouw.
- Ja, naar stap 5
- Nee, volgende boek

Stap 5 - De gebruikte woorden
- Ja, naar stap 6
- Nee, volgende boek

Stap 6 - Boek meenemen
- Ja, naar stap 7
- Ja, volgende boek uitkiezen
- Nee, volgende boek

Stap 7 - Boek uitlenen

De keuzemomenten kunnen verschillend zijn, maar wel met een duidelijk stappenplan. Het ontdekken van nieuwe boeken is nog altijd een complexe bezigheid.

Naast deze factoren, zijn er nog veel meer externe factoren, waardoor je een bepaald boek gaat lezen.

Maar hoe ga je dat doen met e-books, die je niet door kunt bladeren voordat je leent. Hoe kun je rustig het eerste hoofdstuk gaan lezen in een luie stoel in de bibliotheek? Leen je het boek dan wel of zet je het weer terug in de kast?

De spontane reacties van bezoekers die bekenden een boek aanraden. Een teruggebracht boek, waarvoor de lener speciaal naar de bibliothecaris komt om te bedanken, verdwijnt in de digitale wereld.

We kunnen wel van alles digitaal doen, maar de fysieke aanbevelingen en de ontmoetingen ga je missen in de digitale bibliotheek.

Is dat erg? Ik hoef het antwoord niet eens te typen en toch doe ik dat wel.

Natuurlijk.

De bibliotheek als driewieler

Ik werd vanmorgen wakker met een fijne blogpost van Marianne van de Velde (@mariannevdv). Ze legt er duidelijk uit hoe de overheid nu omgaat met culturele instellingen.

Aan de ene kant worden culturele instellingen geacht om zelf de inkomsten te genereren en meer te werken naar de vraag van het publiek. Maar de beleidsmakers zijn zelf nog niet zo ver om dit te laten gebeuren. Immers, de dag "Cultuur in Beeld" werd georganiseerd door Ministerie van OCW.

Ik zie echt verbanden met de bibliotheekwereld. Is hier niet iets soortgelijks aan de gang?

De bibliotheken worden steeds meer geacht om los te komen van de subsidiepot. Bibliotheekvestigingen sluiten door verminderde subsidies, iets wat door menig wethouder en raadslid zomaar gedaan wordt. Het wordt vanzelfsprekend gevonden dat bibliotheken sluiten. Er worden door de bezuinigingen connecties gelegd tussen bibliotheekorganisaties onderling, maar ook tussen andere culturele instellingen en de bibliotheken.

Maar aan de andere kant wordt er nog verwacht dat de bibliotheken zich inzetten voor de burgers en hen verrijken met kennis, inspiratie e.d. Vooral de schooljeugd mag niet vergeten worden. Zij krijgen dan een bibliotheek op school. (Hoe zit het met de steeds groeiende groep van iPad-klassen?)

Het aantal (fysieke) bibliotheken is drastisch gedaald in de afgelopen jaren. Elke week lees en hoor je berichten over sluitende bibliotheken. Daarnaast lees je ook wekelijks over nieuwe retailbibliotheken. Dat zijn bestaande vestigingen, omgetoverd tot een boekenpakparadijs. Geen spiksplinternieuwe (extra!) vestigingen.

We zijn als bibliotheken ook nog steeds zoekende naar wat goed werkt. In veel gevallen worden vestigingen opgewaardeerd, terwijl andere bibliotheken gaan sluiten. Maar is er vraag naar bij de consument/lid/klant? Werken we dan klantgericht als mensen verder moeten reizen naar een vestiging?

Er zijn verschillende lijnen uitgezet door 'Den Haag', waaronder de educatieve en de digitale bibliotheek. Een aspect hiervan zijn de e-books, die nu gestimuleerd worden door het 'Lees Meer' project. Nog niet op het niveau waar het hoort, maar toch. Geïnitieerd en ondersteund door het Ministerie van OCW, die daarmee de bibliotheken zeker nog een warm hart toe draagt.

Het blijft een paradoxale kwestie. De landelijke overheden verlangen van de bibliotheken dat ze meegaan met de tijd en krijgen hiervoor ondersteuning. De lokale overheden hebben nog geen nieuw beleid gericht op deze nieuwe wereld, behalve dan het sluiten van fysieke bibliotheken. Deze lokale overheden ondersteunen de bibliotheken niet meer, omdat door de landelijke overheid de digitale slag zo belangrijk wordt gemaakt. Er is hierdoor geen eenduidig beleid op het bibliotheekwerk.

De bibliotheken zijn nu eigenlijk een driewieler, waarbij het langzaam een tweewieler wordt met zijwieltjes die langzaam hoger gezet worden. Echter het linker zijwieltje wordt sneller omhoog gezet dan het rechter.

E-books in de bibliotheek deel 245

Komen de e-books dan toch naar de bibliotheek? Wie weet. Gisteren heb ik een korte Storify gemaakt.

Nu blijkt ook nog eens dat in de USA leners van e-books ook nog eens meer boeken kopen!

Kan dit het proces van e-books in de bibliotheken nog versnellen?

Interessante uitkomsten:

• E-book leners kopen gemiddeld 3.2 p- en e-books per maand
• Lenen in de bibliotheek moedigt mensen aan om te experimenteren met nieuwe genres en schrijvers
• 57% geeft aan dat de bibliotheek de primaire bron is voor het ontdekken van nieuwe boeken
• 53% overweegt boeken te kopen die gevonden zijn op een bibliotheekwebsite
• 53% bezoekt de fysieke bibliotheek en downloadt e-books
• 84% geeft aan specifieke e-readers te gebruiken voor digitaal lezen
• Andere apparaten als desktops (20%), smartphones (19%) en tablets (18%) worden minder gebruikt voor digitaal lezen

Uitgevonden bibliotheek?

Kunnen we nog wel zeggen of omschrijven wat een bibliotheek is? De een noemt het een verzameling boeken, de andere de toegang tot alle media in de wereld en de derde noemt het de plek om de verse koffie te drinken.

Maar een Coffee Company of een Starbucks kan dan ook een bibliotheek zijn. Mensen zoeken elkaar daar op om te werken (gebeurt ook in de bibliotheek), om koffie te drinken (gebeurt ook in de bibliotheek), om naar andere mensen te kijken (gebeurt ook in de bibliotheek), Google wordt geraadpleegd op eigen computers met wifi (gebeurt ook in de bibliotheek).

Waarmee kunnen we dan de bibliotheken onderscheiden van de andere plekken in deze wereld? Zelfs La Place wordt bijna een bibliotheek. Al zit die zelfs in de Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Mogen we onszelf nog wel bibliotheek noemen? Mediatheken vinden we in scholen (basisscholen, middelbare scholen en hogescholen). Op universiteiten zijn er nog steeds bibliotheken. 

Door de digitalisering van de boeken hoeven mensen niet meer naar de openbare bibliotheken. De echte e-books vinden mensen niet in de bibliotheek. Daarvoor is alleen koffie (of thee, of hete chocolade) en wifi nodig.

En inmiddels is het november en waar is onze grote concurrent Amazon? Ik denk niet dat die met Sinterklaas naar Nederland komt. Dat is pas een grote bibliotheek. En ja, Albert Heijn wordt nu ook een bibliotheek. De bibliotheek van gekochte Bol-boeken.

Wat is onze toegevoegde waarde? De beste bibliotheek en de beste bibliothecaris? Slechts een wedstrijd om de bibliotheken te promoten. 

Het is mooi om te weten waar en wie de besten zijn, maar moeten we ons niet eerst heruitvinden?

Slim lezen, slim investeren

Vandaag maakte @jtdeboer duidelijk hoe scheef nu eigenlijk de inzet van @VOBtweet is en de huidige situatie in zijn blogpost over de kansloosheid van de B-reader.

Aan de B-reader heb ik eens een zeer korte blogpost gewijd.

Meer hoeven we er eigenlijk niet aan te wijden. De mensen die met de klanten in aanraking komen, die weten wat er speelt in de bibliotheken, maar afstand management en werkvloer is een geheel ander onderwerp. Ik zie elke dag jeugd in de bibliotheek spelen met hun smartphone, ouders houden contact met hun kinderen via Whatsapp e.d. Afgelopen week was er een meisje van 11 in de bibliotheek die de wekker had gezet voor wanneer ze naar huis moest. De wekker van haar smartphone.

En dan moeten ze straks aan de B-reader? Nee, omarm de smartphone. Maak dit het focusproduct van de digitale bibliotheek. Geen tablet of e-reader.

Iedereen die tegenwoordig een telefoonabonnement afsluit, krijgt er (bijna) gratis een smartphone bij. Of je koopt een goedkope prepaid-telefoon met Android. Kinderen krijgen dan vaak de oudere versie van de ouders.

Maar nee, we moeten de b-reader omarmen. Daarmee bezig. Ik zie de klanten van de bibliotheek niet een apparaat aanschaffen, waarmee ze de bibliotheek e-books kunnen gebruiken. Wellicht speelt er iets anders, de lobby van de uitgevers. Maar het is de verkeerde weg die we inslaan als bibliotheek.

We hebben al zo weinig geld. Het geld dat geïnvesteerd wordt in de onderzoeken naar de b-reader kan veel beter besteed worden. De klanten van de bibliotheken (en indirect de telefoonaanbieders) hebben al geïnvesteerd in de hardware.

De bibliotheken hoeven alleen de content te verzorgen, die inmiddels door de uitgevers wordt verzorgd en dan wel de schrijvers.

En voordat iedereen straks aan de Kindle van Amazon zit in Nederland kunnen we beter die slag voor zijn. Maak gebruik van de mogelijkheden op de iPhone, Android en niet te vergeten Windows Phone.

En hoe dan ook, e-readers zullen in de toekomst ook steeds meer verdwijnen. Mobiel lezen is op de smartphone.

Galopperende Amazon

Amazon komt in galop naar Nederland. De kogel is door de kerk. Voor de kerst kun je van alles kopen bij de internetreus. Of kan ik beter zeggen: Alles kopen!

Je kunt echt alles kopen bij Amazon. Dus de grootste concurrent Bol.com kan zijn borst natmaken. Maar dat hebben ze al gedaan in de afgelopen tijd.

Allereerst was er de (blijvende) actie met gratis verzendkosten als je meer dan zoveel geld besteedt in hun webwinkel. Amazon deed dat al langer, maar Bol maakte het hun eigen actie.

Daarnaast is er tegenwoordig de Reünie commercial van Bol.com op de televisie. Je kunt nu cosmetica, parfum etc kopen bij Bol. Dat kan ook al bij Amazon en bij andere (internationale) webshops als WOW HD.

Deze week heb ik dan toch ook maar even de Amazon webshop app gedownload. Gewoon om te zien hoe die werkt. Het werkt als een tierelier. Daarnaast als je wat zoekt in hun app, kun je ook een streepjescode  laten scannen en kijken of het voorradig is. En wat belangrijker is, je kunt zien hoeveel geld het kost. 

Ik heb ook een app van Bol.com gedownload en ik denk dat ze die app toch maar moeten herontwerpen om de Amazon app tegemoet te komen.

Amazon heeft hun eigen Kindle als ereader, maar de Kindle app is een stuk belangrijker! Je kunt met deze gratis app op alle tablets toch de Amazon ebooks lezen.

Mensen die nu een iPad of een Android tablet of smartphone hebben, kunnen vanaf dag 1 downloaden en lezen. Voorsprong! Bij Bol.com moet je de Aldiko app downloaden en is een stuk minder gebruiksvriendelijk.

Amazon hoeft alleen maar aanwezig te zijn en de tactieken van Apple te gebruiken met hun marketing. De pers schrijft erover. Het Journaal besteedt een item aan Amazon en de klanten komen vanzelf en ze blijven.

Nu pas gaat het e-booktijdperk echt van start.

En ja, dan moeten de bibliotheken wel heel snel achter de galopperende Amazon aan, willen ze niets verliezen. Maar wacht. Die komen met hun B-reader. Dus we kunnen mee.

Indie e-books

Indie e-books lijken tegenwoordig net zo populair als de indie-bandjes van de beginjaren 2000. Toen waren de indie-bandjes uit Londen, Manchester, New York immens populair. Toen floreerde MySpace ook als een tierelier.

MySpace is inmiddels toch een doodse gemeenschap geworden. Bij artiesten staan commentaren van meer dan 6 maanden geleden bovenaan. Niemand die daar meer komt.

Op dit moment kun je dit ook zeggen van de indie e-books. Volgens de cijfers zijn boeken van onafhankelijke schrijvers ook populair in de USA. Dit was ook in de indie-jaren bij de muziek het geval.

Je kunt eigenlijk wel stellen dat de boekenbranche dezelfde curve ondergaat als de muziekbranche. Inmiddels werken er meer en meer artiesten op zichzelf, dus de komende jaren zullen ook schrijvers hun boeken meer en meer zelf publiceren.

En natuurlijk doet een band dat niet zelf, maar wel met behulp van zelf gekozen managers, zelf gekozen boekers, zelf gekozen promotors etc.

Schrijvers zullen ook die kant op gaan. Minder bij de grote uitgevers, meer op eigen houtje gaan doen. En wie zegt dat schrijvers dat niet kunnen? Schrijvers zijn creatief genoeg met woorden en het verzinnen van verhalen, karakters en situaties.

Als ze nu die talenten inzetten op het maken van plannen voor het zelfpubliceren, dan komen de uitgevers toch wel met lege(re) handen te staan.

En oh ja, de e-book MySpace van tegenwoordig, zal ook geen eeuwig leven beschoren zijn.

Generatie T(ablet)

Nadat we vrijdag een plekje op de boot gevonden hadden, ben ik eerst maar koffie gaan halen. Voordat ik in de rij zou staan.

Het was van tevoren al duidelijk dat het druk zou worden op de boot en dat we een tafel zouden delen met andere mensen.

Nadat ik terugkwam, zat er een ouder echtpaar bij mijn vriendin. Ik groette hen en kwam er bij zitten. Op het schip is wifi aanwezig. Ik heb nog steeds geen smartphone en ik twitter dan nog ouderwets via de normale connectie.

Mijn vriendin heeft echter wel een smartphone en ging daarmee verbinding maken op het internet.

Toen we beide diep verzonken zaten in onze telefoons, kwam er aan de andere kant iets anders op tafel: een iPad. iPads zijn nog steeds een onverwachte verschijning in het wild.

Het was wel een welgesteld echtpaar. Ze voelden zich niet geheel op hun gemak, maar de iPad was wel interessant. De man vertelde dat het thuis wel 60x sneller was dan deze verbinding. De vrouw kon dat niet zoveel schelen, zolang ze maar connectie hadden.

Er werden foto's bekeken, e-mails gecheckt en de volgende reis werd alvast georganiseerd.

Wat ik met deze post wil zeggen, is dat de Generatie T(ablet) toch wel de oudere mensen zijn. Met het geld. Degenen die het kunnen permitteren om een tablet te kopen en vol te stoppen met apps en ebooks.

Voor de rest hoef ik er niets aan toe te voegen. Ik heb al genoeg gepost over degenen die ebooks en tablets kopen.

Fuck ebooks

Ebooks en bibliotheken zijn nog steeds in de flirtfase. De bibliotheken moeten nog de goedkeuring krijgen van de schoonvader, de uitgevers. Maar de bibliotheken zijn de hongerige jongeman. Ze willen zo graag verkering met de maagd, dat ze bijna alles er voor over hebben.

Ik heb al eerder geblogd over ebooks en ik lees meer en meer over de nadelen van ebooks in de bibliotheek. In de Verenigde Staten gaan steeds meer geluiden op om niet meer door te gaan met ebooks. Hier, hier en hier. En zo zijn er nog veel meer blogs, artikelen over dit onderwerp.

Nu begrijp ik ook meer wat OpenBibliotheken bedoelt in de bibliotheekwereld. De commerciële ebooks blijven commercieel. Er wordt precies nagegaan wie wat leest, hoe lang, wanneer, waar etc.

Met ebooks kunnen anderen in je omgeving inderdaad niet zien dat je 50 Shades of Grey leest. Echter de uitgever (en wie er verder achter zit) kan wel zien wat je met het boek doet.

Die privacy geven mensen op met het lenen bij de bibliotheek. Gekochte boeken, tja, net als met andere gekochte dingen. Je gaat ermee akkoord dat je gegevens gebruikt worden. Maar de bibliotheek is een instituut waar privacy gewaarborgd kan worden.

Ik weet zeker dat nu met de zelfservicebalies mensen andere boeken (informatief en romans) lenen dan toen men eerst bij de balie moest komen. Bibliothecarissen die boeken innamen en uitleenden keken ook niet snel op van de geleende obscure boeken.

Bij de ebooks is die schijnprivacy nog steeds aan de gang. Maar er kan niet gezien worden wat er gelezen wordt in het papieren boek, en weer gelezen wordt. Bij ebooks wel.

Die informatie is goud waard. Op basis daarvan worden nieuwe boeken geschreven. Boeken herschreven. Ebooks wel te verstaan.

Maar daar gaat mijn blogpost eigenlijk niet over. Voor mij hoeven die ebooks niet meer. Zodra de klanten/leden weten wat er gedaan wordt met hun gelezen geleende ebooks, zullen ze ervan af blijven.

Al die moeite om ebooks te omarmen, al het geld wat het kost, en vooral wat het nog gaat kosten. De uitgevers zijn niet van plan om ebooks zomaar toe te laten in de bibliotheek. Als ze dat wel wilden doen, dan hadden we allang alle toptitels als ebook te leen op de iPads en Android tablets.

De flirtfase moet maar snel afgesloten worden.

Bibliotheken houden zich vast aan de papieren boeken en laten de ebooks naast zich neer leggen. Wie weet of de uitgevers dan nog terug komen. En of ze met open armen ontvangen worden als hun oude geliefde. Denk het niet.

Tot verkering komt het niet en tot een huwelijksvoltrekking al helemaal niet.

Zonder drempels lenen

Vandaag werkte ik in de bibliotheek van Dokkum. Het is vakantietijd en het is daarom ook tijd voor een actie.

Om te zien of drempels een belemmering zijn om dvd's te lenen is er dit jaar gekozen voor het wegnemen van drempels. Dvd's zijn nu gratis te leen, in plaats van € 2,00. Daarnaast zijn ze voor vier weken te leen, in plaats van de normale week.

Deze actie is inmiddels drie dagen aan de gang, maar in de bibliotheek van Dokkum was al meer dan de helft weg! Gaten overal, bij de volwassen dvd's en bij de jeugd dvd's. Een groot(s) succes.

Het laat maar weer zien dat het wegnemen van drempels, de uitleencijfers stimuleert.

Willen de uitgevers zo graag dat hun e-books uitgeleend worden, laat er dan geen drempels bestaan. Direct lenen, zonder DRM, zonder extra geld, zonder te kijken naar iPad, e-reader o.i.d. Investeer in oudere titels, leen het landelijk uit. Kijk niet naar regionale bibliotheken.

Oh wacht, Amazon komt dit jaar. ;-)

Hema en biebreader

Ik had vandaag een interessante Twitter dag. Ik kom tijdens mijn werk in de bibliotheken niet echt toe aan twitteren, daarom is een dag als deze zonder meer interessant en handig.

Belangrijk nieuws van de afgelopen dagen is dat Hema boeken gaat verkopen via hun website. Ze verkopen al een ereader en soms boeken in de winkels. Maar Hema verkoopt nog geen collectie van 800.000 titels en verstuurt deze zonder verzendkosten. Een grote concurrent voor Bol.com en de bibliotheek wordt gedacht.

Maar waarom een concurrent voor de bibliotheek? De boeken via Hema kosten nog steeds geld. Een lidmaatschap van de bibliotheek kost nog net zoveel als twee boeken via de Hema webshop. De bibliotheek kan net zo goed samenwerken met Hema. Laat de boeken maar ophalen bij een vestiging. Vandaag gereserveerd, morgen ophalen.

Op Twitter kwam ik nog op een ander idee, want als Hema nu in ebooks en ereaders gaat, waarom gaan de bibliotheken daar niet in mee?

De leden van de bibliotheken zijn een grote markt voor leveranciers van ereaders. Noem het de biebreader, beding (landelijk!) een fikse korting op de prijs, laat mensen inschrijven op de verkoop, niet-leden worden lid en kunnen ook meedoen en verkoop de biebreader.

Maar er is een grote MAAR!

Eerst moet de content (titels) kloppen en beschikbaar zijn. Zolang dat niet geregeld is tussen de bibliotheken en de uitgevers en schrijvers, kan de biebreader er ook niet komen.

Al kan een dergelijke actie met een ereader wel de push zijn die nodig is om het convenant tussen uitgevers en bibliotheken klaar te krijgen.