Marketing vs Inhoud

Vinden we het tegenwoordig belangrijker om instore communicatie te doen of vinden we het belangrijker om de burgers echt mediawijs te maken?

Marketing neemt de overhand in de bibliotheken. Is dat erg? Ja!

Steeds meer geld gaat op naar de marketingafdelingen van lokale bibliotheken. En wat doen ze eigenlijk? Doorpompen van landelijke programma's. Want ja, alles moet toch lokaal in elkaar passen.

Daarnaast wordt er 'innovatie' toegepast, terwijl 50km verderop hetzelfde ontwikkeld wordt of al is ontwikkeld. Het is toch gek dat de KB alles moet stroomlijnen op het gebied van 'innovatie'?

Stop daar gewoon mee. Kopieer alles wat er landelijk is, zet het in de bibliotheek, zet het op je website. En klaar. Verder niks meer doen.

Winkeltje spelen
Vandaag kwam ik ook nog eens de term instore communicatie tegen. Wat een bizarre term in de bibliotheekwereld. We zijn geen winkel. De afgelopen jaren is er genoeg voor winkeltje gespeeld. We zijn de leden en bezoekers klanten gaan noemen. Klanten. Alsof we iets verkopen.

Er zijn nog steeds mensen die de term klanten gebruiken. Als je hen uitlegt dat dat te commercieel is, en dat er mooiere termen zijn voor burgers in de bibliotheek, dan draaien ze wel bij. Gelukkig.

Als je de bibliotheek inricht met de landelijke programma's, kun je meer investeren in de inhoud. Dan kunnen we het eindelijk hebben waar het over gaat.

Meer inhoud
De IFLA heeft de bovenstaande poster ontwikkeld, waarbij rechtsonder verwezen wordt naar de bibliotheek. Maar welke bibliothecaris kan tegenwoordig antwoord geven of iets wel of niet echt is?

Zoals gezegd zijn we zo commercieel gaan denken, dat we vergeten zijn waar het echt over gaat. Ik moet er wel bij zeggen dat er ook landelijk soms dingen gecommuniceerd worden, die de feiten verdraaien.

Mijn oproep aan de bibliotheken is om eerlijk te zijn. Minder marketing (ook minder overlappende marketing), maar juist meer inhoud. Investeer in de kennis van de medewerkers op de werkvloer.

Dan niet eens alleen hoe je mensen (wel en juist niet) moet helpen met de belastingen.

En dan heb ik het nog niet eens over de vrijwilligers, die waarschijnlijk niet eens nepnieuws kunnen onderscheiden van echt nieuws. En de commerciële nieuws-/marketingberichten.

Een goede stap kwam van VOB, door te wijzen op de IFLA-poster. Maar er kan nog meer gebeuren.

Serieus
Vandaag (6 februari 2017) was er een hele bash op een lokaal bibliotheekaccount door een Rotterdamse dichter. Aan het eind van de dag was de tweet rant verwijderd. Jammer, want het was wel terecht.

Het laat wel zien dat mensen de bibliotheekaccounts niet meer serieus nemen. En dat is terecht. Bibliotheken zijn geen marketingmachines.

Het lijkt wel die kant op te gaan. We moeten alleen maar zenden hoe goed we zijn, welke leuke fitbloggers, foodies, welke vloggers in de bibliotheek komen.

Wees
Ga de interactie aan, lokaal! Laat zien waar de bibliotheek echt voor staat. Het staat immers in de WSOB:

Artikel 4:
Een openbare bibliotheekvoorziening heeft een publieke taak die zij voor het algemene publiek vervult op basis van de waarden onafhankelijkheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, pluriformiteit en authenticiteit.

Wees betrouwbaar, wees onafhankelijk, wees toegankelijk, wees er voor alles en wees authentiek. Wees echt.

Artikel 5:
a. ter beschikking stellen van kennis en informatie;
b. bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie;
c. bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur;
d. organiseren van ontmoeting en debat; en
e. laten kennis maken met kunst en cultuur.

Op basis van de waarden, gebruik de functies van de bibliotheek.

Nog een advies voor je werk als bibliothecaris. Doe de volgende dingen:

1. Check de bron
2. Lees verder
3. Check de auteur
4. Gebruikte bronnen?
5. Check de datum
6. Is het een grap?
7. Check vooroordeel
8. Vraag de experts

Opnieuw beginnen

2016 is alweer bijna ten einde. De tijden gaan snel, de bibliotheken staan alweer stil. De financiën moeten nog net even op orde voor projecten. Maar veel uitvoering is er niet meer.

Uitvoering
Is er wel wat uitgevoerd eigenlijk? Dit jaar zijn er diverse samenwerkingen gestart tussen landelijke organisaties. Heel goed.

Bibliotheken worden steeds meer als een platform gebruikt voor de burgers. Er gaat veel geld in om. Echter is de tendens om steeds meer vrijwilligers in te zetten.

Waar blijft dan het geld binnen de bibliotheekwereld? Of gaat dat naar buiten?

Vrijwilligers
Het is een interessante vraag. Des te meer vrijwilligers, des te meer managers. Des te meer managers, des te hoger ingeschaald. Des te meer geld gaat naar de staf van de bibliotheken.

Zijn de bibliotheken daar wel bij gebaat? Moeten we niet eerder op de werkvloer de juiste goedbetaalde medewerkers (bibliothecarissen) hebben?

Op dit moment is er een echt grote uitstroom van gepensioneerde bibliothecarissen. Ze zitten hun tijd uit en zien dat er mensen binnenstromen, die alleen nog iets met boeken hebben.

En zijn dat de juiste personen binnen de bibliotheken?

Gate keepers
Daarnaast zijn er inmiddels zoveel managers, die eigenlijk gate keepers zijn. Gate keepers zijn de contactpersonen binnen bibliotheken. Je moet tegenwoordig net op het juiste moment, de juiste persoon tegenkomen.

Heb je de verkeerde persoon te pakken, dan hang je. Enorm. En gate keepers houden de kennis en informatie bij zich. Kennis delen zit er niet bij. Ik heb er wel vaker over geblogd, maar het wordt steeds duidelijker dat gate keepers de strop voor de bibliotheken zijn.

Boeken schuiven en meer
Inmiddels is wel duidelijk dat er voor de burgers meer werk te verzetten is dan alleen boeken schuiven. Boeken schuiven kan iedereen wel. Maar wat ik merk is dat de focus nog steeds op boeken schuiven ligt.

Vanuit landelijke bibliotheekorganisaties wordt er veel aan gedaan om nieuwe projecten te ondersteunen. De bibliotheekwet schept echter meer ruimte voor de POI's. Desalniettemin moet er dan weer een projectteam opgesteld worden om de lokale bibliotheken te ondersteunen.

Eigenaar
Daarnaast zijn er nog problemen met het eigenaarschap van ledengegevens. Van wie zijn de ledengegevens? Van de lokale bibliotheek, al dan niet bevestigd in de lokale "Algemene Voorwaarden" of van de KB (bijvoorbeeld voor de e-books) of van de VOB? Om deze vraag te beantwoorden is er een heus consortium opgericht.

Ik hoop echt dat er een oplossing voor komt.

E-books
In 2016 is het ook duidelijk geworden dat bibliotheken e-books mogen uitlenen tegen een leenvergoeding. Of dat goed nieuws is, weet ik niet. We gaan zien of het wat uitmaakt. E-books zullen altijd een niche blijven, terwijl ze wel een grote hap uit het budget nemen.

Overnieuw
Met een helikopterview kun je wel zeggen dat er veel lapmiddelen gebruikt worden om de burgers te helpen. Moeten we dan niet helemaal opnieuw beginnen met het bibliotheekstelsel? Met de vraag "Wat is de bibliotheek?" of eerder "Wie is de bibliotheek?".

Terug naar de bibliotheek als platform. Redden de bibliotheken dat wel? Kunnen de bibliotheken de druk wel aan? We gaan het zien in het voorjaar in de bibliotheekwereld.