Leren Innoveren: de uitkomst

Ik heb met veel plezier deelgenomen aan de cursus Leren Innoveren onder leiding van Daphne Depassé en Erwin la Roi tussen januari en maart. In vier middagen werden er handvatten gegeven door het traject Plan B, wat ontwikkeld is door Daphne.

Proces
In het begin had ik wel een idee waar ik naartoe wilde gaan, maar zoals uit deze hulpvraag bleek, ging ik de verkeerde kant op. Toen heb ik een andere weg ingeslagen, maar door omstandigheden moest het allemaal nog sneller. In een paar dagen kwam er een idee uit, een presentatie en een leuke verrassing.

Het proces moest dus tussen de derde en de vierde bijeenkomt omgegooid worden. Ik moest van fase 6 terug naar fase 1. Gelukkig lukte dat met behulp van enthousiaste reacties uit het werkveld. Uiteindelijk heb ik reacties gekregen van ongeveer 15 mensen, de stakeholders in mijn vraag.

Door omstandigheden moest ik tussen het bevragen van de reagerende collega's en de verdere uitwerking wat meer tijd nemen. Hierdoor moest ik op het laatst heel snel een idee uitwerken én een presentatie maken.

Gelukkig heb ik van een breed scala van collega's een reactie ontvangen. Dit scala bestond uit front-office medewerkers, stafmedewerkers, managers en zelfs de KB. Wat ook waardevol was, was de reactie uit de muziekwereld. Die belangrijke stakeholder was ik in eerste instantie vergeten.

Het uiteindelijk idee heb ik nog kunnen toetsen aan de stakeholders, wat me nog meer tot de kern bracht. De presentatie heb ik door de tijdsdruk niet meer kunnen oefenen, alleen maar kunnen maken en goed in me opnemen. Dus wat is het idee geworden?

Uitkomst
De uitkomst van het traject Plan B is het Pop(-up)festival geworden. Dit blog is eigenlijk geen geschikte plek om alles uit te leggen. Ik probeer de kern van het idee hieronder uit te leggen. Wil je meer informatie over het idee, contact me via e-mail of Twitter.

De bibliotheek wordt overgenomen door een pop(-up)festival, waar de bezoekers zich op een popfestival wanen. Alleen is het niet alleen maar luisteren naar muziek, maar vooral veel zelf te doen door de festivalbezoeker. De doelgroep zijn de kinderen en ouders.

De kinderen krijgen zangles, nemen zelf een videoclip op, produceren zelf een liedje. Ze kunnen eten als een echte festivalganger. Er wordt een aftermovie gemaakt, de bezoekers krijgen polsbandjes. Kortom (bijna) alles wat op een popfestival voorkomt, komt ook in de bibliotheek.

Er is ook een speciale band, die de zang- en muzieklessen verzorgt. Voor het lokale verankering wordt er ook samengewerkt met de plaatselijke muziekschool en eventueel conservatorium.

Kern is dat muziek in de bibliotheek komt, door middel van 21st century skills, muziek maken en echt doen! Immers muziek maakt mensen slimmer en socialer.

En nu?
Dit idee heb ik gepresenteerd tijdens de laatste bijeenkomst van Leren Innoveren. Met een programmaboekje en toegangskaart en een aloude Powerpoint-presentatie.

Vanuit de cursus zijn drie ideeën gekozen om te mogen pitchen tijdens de Prissma-pitch in juni. Eén daarvan mag dit zonder wijzigingen direct doen. Twee anderen mogen dit na een paar wijzigingen ook doen. Eén van de 'nummer twee's' ben ik geworden.

En verder?
De komende maanden werk ik het idee uit, zoek nog enthousiaste collega's en partners. Er zijn al enthousiaste reacties gekomen om mee te denken en een bibliotheek heeft al aangeboden om daar langs te komen met het Pop(-up)festival.

Bedankt!
Ik wil echt iedereen bedanken die hier tot nu toe aan hebben bijgedragen. In eerste plaats Daphne en Erwin voor de fantastische begeleiding.

Plan B is echt een handige manier om zaken anders aan te pakken dan dat je gewend bent. Ik kan zeker aanraden om contact op te nemen met Daphne om te kijken wat ze kan betekenen voor de bibliotheekorganisatie. Aanpakken, anders kijken en anders doen is het devies.

Verder bedank ik iedereen die heeft gereageerd op mijn vraag. Op Twitter, op mijn blog, op Biebtobieb.

Tenslotte nog Stichting GO en LexisNexis voor de mogelijkheid om dit kosteloos te mogen volgen. Een aanrader als er een tweede ronde komt.

Help me (en jezelf) met Leren Innoveren

Ik ben nog bezig met Leren Innoveren. Interessante cursus! Maar ik heb snel hulp nodig.

In het proces moet je een frustratie benoemen en die van mij was: De mindset van bibliotheekmedewerkers. Als je mijn blogposts (hier en hier) al eens gelezen hebt, ken je mijn frustratie. Alleen die frustratie was op dit moment te moeilijk. Ik moest het kleiner maken, maar dat lukte me niet.

Nu heb ik een andere frustratie, wat bij mijn werk bij Muziekweb hoort: Muziek in de bibliotheek. Waarom krijgt muziek in de bibliotheek zo moeilijk een plek? Dit terwijl er zoveel mogelijkheden zijn.

Om erachter te komen waardoor het komt, heb ik je hulp snel nodig. Wil je me helpen om erachter te komen waar de problemen liggen, stuur me een e-mail voor zaterdag 21 februari 12:00u. Ik stel je een paar vragen, waarmee je mij verder helpt, maar nog meer jezelf en wellicht je eigen bibliotheek(organisatie).

De uitkomst van mijn onderzoek en innoverend idee ga ik uiteraard delen op mijn blog.

Update: Ook als je niet aan het werk bent in de bibliotheek kun je me helpen! Ik ontvang graag je e-mail met je hulp.

Leren met Plan B

Leren Innoveren. Het klinkt een beetje oubollig (sorry, Daphne, Erwin en Stichting GO). Ik ben nu inmiddels op de helft van de cursus. Met de methode Plan B van Daphne kijk ik toch heel anders en zie mogelijkheden om mijn frustratie om te buigen naar mogelijkheden.

Wie mijn blog volgt, weet wel ongeveer waar mijn frustratie ligt in bibliotheekland. Nu is het een mooie mogelijkheid om het met beide handen aan te pakken. Te schudden en ermee aan de gang te gaan. Echt een methode te pakken te krijgen om de mindset van bibliotheekmedewerkers om te zetten naar een open blik.

Hoe me dat gaat lukken, kan ik nu niet zien. Maar de methode brengt me wel op nieuwe (gedegen) ideeën. Oftewel, zoveel mogelijk ideeën verkleinen naar een aantal goede ideeën. En vooral toetsen en nog eens toetsen. Vooral denken aan de frustratie en zo min mogelijk aan de oplossing(en).

In ieder geval zal ik de uitkomst van dit traject delen. En ik zie mogelijkheden om met de methode Plan B andere vraagstukken aan te pakken. Nu eerst tijd vinden.

E-books een succes in bibliotheken? De cijfers

Er zijn nog geen cijfers over de fysieke uitleningen over 2014 van de bibliotheken, maar we kunnen wel een beetje doorrekenen.

Volgens CBS (bron) waren dit de uitleningen (x 1000) over de afgelopen jaren:

2011	100.025
2012	92.332
2013	84.397
(?) 2014	76.000

Ik ga er maar vanuit dat er in 2014 76 miljoen uitleningen zijn geweest. Elk jaar 8 miljoen minder de afgelopen jaren.

Volgens de gegevens van Nu.nl (bron) zijn dit de uitleningen van de e-books geweest:

Q1	119.708
Q2	132.061
Q3	240.501
Q4	334.287
2014	826.557

Kom je op een percentage van 1,07% uit qua digitale uitleningen t.o.v. het totaal aantal uitleningen (fysiek en digitaal) over 2014. Dit is nog onder voorbehoud van de echte cijfers die pas veel later komen in 2015. Het kan later dit jaar nog meer of minder worden.

Of het een succes is in de bibliotheken valt nog niet te zeggen. E-books worden digitaal beter verkocht (5%) dan uitgeleend. We zullen zien hoe het na Q1 van 2015 gaat.

Update:
Wat Frank Huysmans terecht opmerkte is dat de uitleencijfers van de Vakantiebieb niet meegenomen zijn. Volgens BNL (bron) zijn er 1,5 miljoen e-books uitgeleend. Dat maakt het totaal aan uitgeleende e-books op 2.326.557. Totaal aantal uitleningen over 2014 is dan

78.326.557.

Nieuw rekensommetje: Dan komen we op 2,97% digitale uitleningen t.o.v. totaal aantal uitleningen.

Muzikaal #Biebcongres

Muziek is echt niet meer weg te denken uit de bibliotheken. Zelfs op het Biebcongres (niet dat ellenlange woord van NBC) was er muziek aanwezig. Overal werd er gesproken over muziek. De lezing van Fleur Bouwer over mens en muziek was zeer goed bezocht. Ondanks dat de grote publiekstrekker op hetzelfde tijdstip geïnterviewd werd in de grote zaal.

Ook Muziekweb was aanwezig. Als niet te vergeten schakel en onderdeel van de bibliotheek in Nederland. Persoonlijk ben ik heel veel mensen tegengekomen die ik alleen maar via Twitter kende. Dan is het fijn om echt even een praatje te maken. Daarnaast deelden we lippenbalsem uit. Een schot in de roos, 90% van de mensen waren enthousiast om een stick te ontvangen. De 10%, ach ja, die vergeten we maar. Positief blijven denken.

Na het afbouwen van de stand en het opruimen ervan, was het tijd voor het diner. We werden in eerste instantie helemaal naar linksachter gestuurd. Daar zat niemand. Dus zochten we een plek bij de mensen. En wie kom ik daar dan weer tegen? Waar nog plek is. Naast Daphne Depassé. Fijn gesprek gehad over allerlei zaken en niet-zaken. Tijdens het congres kon ik bij meerdere mensen aansluiten, er waren genoeg bekenden die ook bleven eten. Ik twitterde nog, wie houdt er een plekje vrij. Diantha de Vries twitterde terug waar ik was.

Uiteindelijk zat zij helemaal in het midden van een rij, dus was er sowieso geen plek geweest bij haar. Bij Daphne zaten we (Muziekweb-collega's) helemaal achteraan met de meest belabberde akoestiek tijdens het diner. Dan was een korte pauze buiten een verademing voor de oren. Uiteindelijk heb ik nog een aantal mensen gedag gezegd (wel zo netjes) en de organisatie (Nienke Rahman) bedankt voor hun inzet.

Het was een lange dag. Om 7 uur sloot ik de ene deur van mijn huis. Om 0:01u. de volgende sloot ik de andere deur van mijn huis. Desalniettemin een geslaagde dag. Op Instagram plaatste ik gisteren een dankwoord voor alle mensen die ik tegen kwam, niet tegen kwam en nog tegen zal komen. Op mijn Instagram-profiel vind je nog een aantal foto's van het Biebcongres.

Even filosofisch doen over #biebcongres. De bibliotheekwereld is over één ding eens: Muziek hoort in de bibliotheek. Als zelfs op het biebcongres muziek centraal staat, mensen praten over muziek. Bibliotheekmensen die over muziek praten. De lippenbalsem die met liefde werd ontvangen. Met liefde uitgedeeld. Aan alle mensen die de bibliotheek in hun hart hebben. De liefde voor boeken, mensen en muziek. Daarom het album Lobi da basi van @mctyphoon. Liefde is de baas. Liefde is de basis. Alle contacten opgedaan. De oude beklonken met handen schudden, met handen in elkaar. Liefde voor de mogelijkheden, maar ook onderkenning van de noodzaak van muziek in de bibliotheek. Zonder deze liefde kan de muziek niet bestaan. Zonder muziek kan de liefde niet bestaan. Bedankt iedereen die ik gesproken heb, die ik niet kon spreken en de mensen die ik ga spreken. <3

Een foto die is geplaatst door Patrick Heemstra (@patrick23dingen) op Dec 12, 2014 at 1:18 PST

Oogkleppen af

Sinds ik bij Muziekweb werk, blog ik eigenlijk nooit over Muziekweb (of toch wel) en de bibliotheken. Het lijkt alsof blogposts daarover conflicteren met mijn werk. Ik houd deze blogpost daarom algemener en houd het over muziek in de bibliotheek (en nog meer).

Door mijn werk heb ik een helikopterview gekregen over muziek in de bibliotheken. De teruggang van muziekcollecties was al jaren aan de gang. Maar het doet me toch pijn dat bibliotheken complete muziekcollecties de deur wijzen.

Er wordt gezegd: Iedereen krijgt hun muziekconsumptie toch wel gratis. Downloaden, Spotify, Youtube etc. Waarom zou de bibliotheek dan nog muziek überhaupt uitlenen? We verdienen er niets meer mee.

Eerder blogde ik al over de mindset van bibliotheken. Over dat die moet veranderen. Persoonlijk vind ik dat de mindset m.b.t. muziek in de bibliotheek ook moet veranderen. Muziek is van oudsher gezien als een melkkoe voor de bibliotheken. LP’s moest je voor betalen, later werden dat de CD’s. Maar een CD kost qua aanschaf net zoveel als een boek.

Voor boeken worden er (afgezien van de sprinters) ook geen leengelden berekend. Waarom dus wel voor muziek? Bibliotheken worden nog steeds gezien als boekenpaleizen. Maar eigenlijk moeten bibliotheken gezien worden als cultuurpaleizen. Dit staat straks ook in de officiële Bibliotheekwet.

Laagdrempelig in aanraking komen met cultuur. Cultuur zit niet alleen in boeken. Maar ook in muziek, optredens, poëzie, films etc. En daar komt het. Al die andere zaken zijn te vinden bij andere organisaties. Organisaties waar door bezuinigingen mee samengewerkt dient te worden.

Maar dan komt het woordje ‘mindset’ weer om de hoek kijken. Bibliotheken hebben zoveel te bieden. De (toekomstige) culturele partners hebben ook zoveel te bieden. Ik denk en zie vaak in samenwerkingen vaak de optelsom 1+1=3. En waarom dan niet 1+1=4? Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat mensen (!), niet de organisaties, niet in (willen) zien dat er zoveel mogelijk is. Als er niets mogelijk is, dan kunnen we wel ophouden.

Dan kom ik toch even weer op de mogelijkheden van Muziekweb/Muziekwebluister in de bibliotheek. Met deze dienst hebben alle bibliotheken, die aangesloten zijn bij de VOB, toegang tot de grootste muziekcollectie van Europa. Misschien wel van de wereld. Bibliotheken hebben ervoor betaald. Het zit in hun dienstenpakket. Maar het wordt niet aangeboden. Niet alleen aan culturele partners, maar ook niet aan de bezoekers.

En dan denk ik: “Voor wie zijn de bibliotheekdiensten?” Niet alleen deze muziekdienst, maar nog zoveel andere diensten. Organiseren bibliotheken leuke activiteiten voor henzelf, of voor de bezoekers? Worden dingen georganiseerd voor het baanbehoud van de stafdiensten of doen we het voor de behoeften van de bezoekers?

De behoeften van de leden is duidelijk: toegang tot boeken. De behoeften voor bezoekers is een ander punt. Leerplekken worden er gecreëerd voor studenten in universiteitssteden. Maar ik stel vaak de vraag aan kleine bibliotheken: “Hebben jullie studie-/werkplekken in de bibliotheek?” Vaak is het antwoord: “Nee, we hebben dergelijke mensen nooit in de bibliotheek.”

Ik snap dat dan weer niet, waarom hebben bibliotheken die niet? Als je niet creëert en het niet goed promoot, dan komt er niets van. Elk groter dorp heeft wel een onderwijsinstelling voor het voortgezet onderwijs. Maar met dergelijke instellingen wordt alleen meer gepraat over boeken en lezen. Echter zoals ik al schreef, heeft de bibliotheek een laagdrempelige toegang tot cultuur. Niet alleen boeken en lezen. Maar ook een podium, een plek waar studenten, scholieren, zzp-ers willen zijn. Anderen willen tegenkomen.

Jammer genoeg worden de oogkleppen nog niet afgezet en blijven de eilanden bestaan. Onderwijs, cultuur, bibliotheken. Als er niet samengewerkt wordt, zullen de instituten omvallen. Eén voor één. Nederland zal dan een stuk armer worden. Op alle vlakken.

De diensten van bibliotheken worden niet optimaal gepromoot bij de mogelijke partners, waardoor de optelsom 1+1 nooit naar een 3 kan gaan. Laat staan dat het een 4 gaat worden. Soms is het zelfs zo absurd dat de organisaties in hetzelfde pand zitten. Door dezelfde deur lopen, maar alsof het lijkt dat de organisaties elk in een ander werelddeel zijn.

Bibliotheken moeten de boer op met hun diensten. Laten zien wat ze naast hun boeken in hun assortiment hebben. En dat is toch veel meer dan men eigenlijk beseft. Er zijn de landelijke diensten, maar ook de lokale diensten. Zoals de mogelijkheid om te werken en te studeren. Om gebruik te kunnen maken van de diensten, zoals Muziekwebluister, of een krantenbank etc.

Het blijft me daarom verbazen en ik spoor elke bibliotheek aan om de bakens te verzetten. De oogkleppen af te zetten. De deuren open te zetten. En naar buiten kijken. En bij anderen naar binnen kijken. Niet bang zijn. Niemand bijt.

Nieuwe bibliotheek-mindset

Ik kreeg deze week te horen dat ik vaker moet bloggen. Bij deze doe ik dat ook maar.

Zonder gekheid, er zijn nog maar weinig bibliotheekbloggers. Sommigen bloggen over hun eigen diensten en anderen bloggen over meningen. Niemand kijkt echt naar wat we echt nodig hebben in deze veranderende wereld van bibliotheken.

In deze herfst- en wintermaanden komen er weer allerlei congressen en bijeenkomsten om te praten over innovatie. Er worden prijzen uitgereikt. Allemaal goed en wel, maar gebeurt er ook echt wat? Kijken we naar de toekomst, of kijken we alleen maar naar morgen?

Er is een verschil tussen morgen en de toekomst. De toekomst is uiteraard morgen, maar morgen is er weer een nieuwe toekomst. Maar ook de kinderen en jeugdige mensen zijn de toekomst. Die leven nu, maar zijn de bibliotheken wel toereikend voor hen.

Er wordt al zoveel geschreven over de millennials. Ze lezen nog steeds boeken, maar doen ook veel online. Eigenlijk is hun leven online, maar doen ze ook nog dingen offline. En die werelden zijn niet gescheiden, dat is één.

Om daar in mee te gaan, moet de bibliotheek online en offline ook één zijn. We kunnen de kinderen van tegenwoordig allerlei vaardigheden aanleren. Echter zijn de jeugdigen tegenwoordig geen autodidacten? Immers kennen ze de online wereld een stuk beter dan de bibliotheekmedewerkers in het land.

Moeten zij juist niet ons zaken aanleren? De bibliotheek is nu heel erg bezig om de mensen aanleren hoe ze online bezig (zouden moeten) zijn. Maar de techniek, de apps, de commerciële online wereld haalt de bibliotheek in. Op dit moment kunnen de bibliotheken niet zo snel meegaan.

Daphne Depassé had er laatst een mooie blogpost over met de titel Zelf weten. Waarom kunnen de bibliotheken niet meegaan met de huidige maatschappij. Houden we ons te vast aan de idealen van boeken en mensen? Wat blijkt, en waar ik ook tegenaan loop, is dat de organisaties te stroperig zijn. Er moet overal consensus over zijn. En ziet één iemand het niet zitten, dan houdt het allemaal op.

Zonde is dat! We moeten juist deze dingen omarmen. Angst voor het nieuwe houdt alleen maar zaken op. Er wordt wel gezegd dat bibliotheken ondernemend en commercieel bezig moeten zijn. Dat houdt niet alleen in om nieuwe geldstromen aan te boren, of bibliotheken in te richten als winkels. Dat houdt niet alleen in dat medewerkers omgeschoold moeten worden.

Met omscholen bereik je namelijk weinig. Je moet de mindset van bibliothecarissen veranderen. En dan niet ineens allemaal zaken overnemen uit de digitale wereld. Nee, eerst moet de mindset veranderen. Dan pas kun je zaken overnemen. Toepassen op je eigen werkveld. In het management, in de backoffice en vooral ook in de frontoffice.

Maar volgens mij vinden veel mensen dat eng in deze veranderende wereld. We spreken elkaar veel, maar het gaat het vooral om je baan te behouden. Blijven op de plaats waar je bureau staat. Verder kijken dan naar je eigen omgeving. Degenen die dat wel doen, geven nooit de feedback naar de juiste personen. Dat heeft ook met de mindset te maken. “Oh, wat ziet het daar er leuk uit, maar we doen er niets mee.” Heeft ook met visie te maken. Visie en mindset.

Desalniettemin gaan we samen de toekomst in. Met of zonder de mogelijkheden die ons geboden worden. Zoals ik al begon, de toekomst is er nu. Er zijn genoeg mensen die weten welke behoeften zij hebben. Zij weten ook welke behoeften de bibliotheken hebben.

Uiteindelijk is dat het belangrijkste. We moeten niet kijken welke behoeften onze bezoekers hebben of welke behoeften we moeten creëren. De eerste behoefte is een nieuwe mindset in de bibliotheekwereld.