woensdag 1 augustus 2012

Fuck ebooks

Ebooks en bibliotheken zijn nog steeds in de flirtfase. De bibliotheken moeten nog de goedkeuring krijgen van de schoonvader, de uitgevers. Maar de bibliotheken zijn de hongerige jongeman. Ze willen zo graag verkering met de maagd, dat ze bijna alles er voor over hebben.

Ik heb al eerder geblogd over ebooks en ik lees meer en meer over de nadelen van ebooks in de bibliotheek. In de Verenigde Staten gaan steeds meer geluiden op om niet meer door te gaan met ebooks. Hier, hier en hier. En zo zijn er nog veel meer blogs, artikelen over dit onderwerp.

Nu begrijp ik ook meer wat OpenBibliotheken bedoelt in de bibliotheekwereld. De commerciële ebooks blijven commercieel. Er wordt precies nagegaan wie wat leest, hoe lang, wanneer, waar etc.

Met ebooks kunnen anderen in je omgeving inderdaad niet zien dat je 50 Shades of Grey leest. Echter de uitgever (en wie er verder achter zit) kan wel zien wat je met het boek doet.

Die privacy geven mensen op met het lenen bij de bibliotheek. Gekochte boeken, tja, net als met andere gekochte dingen. Je gaat ermee akkoord dat je gegevens gebruikt worden. Maar de bibliotheek is een instituut waar privacy gewaarborgd kan worden.

Ik weet zeker dat nu met de zelfservicebalies mensen andere boeken (informatief en romans) lenen dan toen men eerst bij de balie moest komen. Bibliothecarissen die boeken innamen en uitleenden keken ook niet snel op van de geleende obscure boeken.

Bij de ebooks is die schijnprivacy nog steeds aan de gang. Maar er kan niet gezien worden wat er gelezen wordt in het papieren boek, en weer gelezen wordt. Bij ebooks wel.

Die informatie is goud waard. Op basis daarvan worden nieuwe boeken geschreven. Boeken herschreven. Ebooks wel te verstaan.

Maar daar gaat mijn blogpost eigenlijk niet over. Voor mij hoeven die ebooks niet meer. Zodra de klanten/leden weten wat er gedaan wordt met hun gelezen geleende ebooks, zullen ze ervan af blijven.

Al die moeite om ebooks te omarmen, al het geld wat het kost, en vooral wat het nog gaat kosten. De uitgevers zijn niet van plan om ebooks zomaar toe te laten in de bibliotheek. Als ze dat wel wilden doen, dan hadden we allang alle toptitels als ebook te leen op de iPads en Android tablets.

De flirtfase moet maar snel afgesloten worden.

Bibliotheken houden zich vast aan de papieren boeken en laten de ebooks naast zich neer leggen. Wie weet of de uitgevers dan nog terug komen. En of ze met open armen ontvangen worden als hun oude geliefde. Denk het niet.

Tot verkering komt het niet en tot een huwelijksvoltrekking al helemaal niet.

Onbezuinigen

Inmiddels is de bibliotheek van Kollumerzwaag al een kwart jaar dicht. Ik werk sinds die tijd op invalbasis bij verschillende andere vestigingen en ik kom gelukkig (!) oude gezichten tegen.

Klanten/leden die in Kollumerzwaag geregeld kwamen, komen nu in bibliotheken als Buitenpost, Kollum en De Westereen. Hoe de verhoudingen liggen weet ik niet, maar veel mensen zijn toch over de gemeentegrenzen gaan kijken in andere bibliotheken.

Dan heb je geen pand meer voor de boeken, dus waar moeten dan de boeken naartoe? In de aanloop tot de sluiting hebben collega's en ik de boeken gecodeerd. Naar welke bibliotheek gaat welk boek? In veel gevallen was het simpel. De dichtstbijzijnde bibliotheek waar de betreffende titel nog niet aanwezig was, krijgt het exemplaar.

Echter hadden deze bibliotheken soms al exemplaren, die toch ergens naartoe moesten gaan. We hebben er een buffercollectie van gemaakt: Alles komt op één grote hoop en wordt later verdeeld onder bibliotheken. Of tenminste, als er ergens vraag naar is, kunnen we putten uit de wisselcollectie.

Inmiddels wordt er al meer geput uit deze wisselcollectie en komen boeken ook naar andere vestigingen. Ik ben dan ook blij om deze boeken terug te zien.

Verschillende redenen voor verschillende boeken. Omdat een exemplaar vervangen moet worden of omdat er sowieso geen exemplaar is.

De klanten in Kollumerzwaag vroegen geregeld wat er met de boeken zou gebeuren. Gelukkig kon ik hen gerust stellen en melden dat de boeken naar andere bibliotheken dan wel schoolbibliotheek gaan.

Maar wat een werk om alles om te werken, niet alleen in WISE, maar ook omlabelen. Dus nieuwe stickers erop, nieuwe RFID-koppelingen maken. Waarna alles verzonden moet worden naar de juiste bibliotheek.

Al met al kost een bezuiniging meer dan dat er wordt gedacht. De uren die het nog kost om alles weer op orde te krijgen. De bibliotheek die leeg gehaald moet worden, de boeken moeten vervoerd worden, brandstofkosten, man(!)uren voor het sjouwen etc. etc. Wat te denken aan de uren (en kosten) die blijven liggen voor andere belangrijke zaken. Daarnaast de inrichting voor de schoolbibliotheek en de boeken die daar geleverd moeten worden.

Gemeenten denken dat het geld oplevert, maar uiteindelijk kost het meer dan dat hen lief is.

Positief punt is en blijft: De boeken die uit een gesloten bibliotheek komen, zullen nooit weggegooid worden, maar altijd hergebruikt in een andere bibliotheek.

donderdag 26 juli 2012

vrijdag 20 juli 2012

Klantenbinding van de bibliotheek

Gisteren werkte ik in een bibliotheek die gaat sluiten. Als je dat weet is het nooit leuk, maar het duurt nog wel even voordat deze sluit.

In Noordoost Friesland wordt er hard gewerkt om de sluitingen op te vangen met goede alternatieven voor de klanten/leners. Er komen straks minder bibliotheken, maar deze worden wel groter en mooier dan de huidige. Kinderen krijgen daarnaast bibliotheken op school. Dus die kunnen blijven lezen, terwijl de oudere mensen langer moeten reizen of in uiterste geval worden de boeken thuisbezorgd.

Ik heb het meegemaakt dat de eerste bibliotheek van de zogenoemde Regiovisie ging sluiten. Ik heb zelfs de laatste dienst gedraaid van die bibliotheek. Het voelt dan wel raar om de sleutel voor de laatste keer om te draaien en dan denk je: Dit was het. Nooit weer een bibliotheek in dit dorp.

Aan de andere kant moet je ook denken: Deze bibliotheek blijft nog open! De mensen kunnen er nog steeds gebruik van maken, kom lenen, laat zien dat de bibliotheek bestaansrecht heeft. Als de mensen het laten afweten, dan laat je als klant zien aan de subsidieverstrekker: Kijk, de bibliotheek wordt toch niet meer gebruikt. Dus we heffen die maar op.

Gisteren kwam er dus ook de vraag "Gaat deze bibliotheek sluiten?" Met mijn diplomatieke antwoord: "Ja, de gemeenten en de bibliotheken hebben afgesproken dat deze gaat sluiten."

Mevrouw vertelde dat ze al langer erover nadacht om haar abonnement te stoppen. Ze had al veel boeken thuis, die ze nog wilde lezen. Daarnaast was haar financiële situatie ook niet rooskleurig. Ze kreeg ook nog eens de bevestiging dat de bibliotheek zou gaan sluiten, wat nog meer een reden was om het abonnement te stoppen. Ze wilde hiermee een protest indienen als boycot.

Ik vertelde haar dat ik het persoonlijk nooit een goed idee vind om bij sluiting het abonnement maar stop te zetten. Immers, dan laat je zien dat de bibliotheek geen bestaansrecht heeft. Dalende leden, dalende inkomsten, dalende subsidies.

Aangezien ze nu ook met de pas in heel Friesland kan lenen, is een bibliotheekpas niet meer gebonden aan één vestiging. Overal kunnen boeken meegenomen worden en weer ingeleverd worden.

Daarnaast is de bibliotheek nog lang niet dicht, hij blijft nog een geruime tijd open voor de klanten.

Zo had ze het nog niet bekeken, maar ze kon zich er wel in vinden. En voor alles is er een oplossing, misschien had mevrouw wel een bibliotheek thuis, de openbare bibliotheek heeft veel meer informatie dan alleen romans. Mocht ze eens een boek nodig hebben, kan ze altijd kiezen voor een klein abonnement. Betalen per uitlening voor € 1. Nu betaalt ze € 35 voor een jaarabonnement.

Ze wilde zich nog niet direct wagen aan een beslissing betreft het abonnement en ging tussen de boeken duiken. Ze vroeg nog even tot hoe laat de bibliotheek open was en ging een boek lezen.

Na tien minuten kwam ze naar me toe: Laat ik toch maar een klein abonnement nemen. Ik heb haar oude abonnement stopgezet, ze kreeg zelfs nog restitutie over het reeds betaalde bedrag en heb haar opnieuw ingeschreven met een nieuwe pas.

Persoonlijk voelde dit als een overwinning. Iemand die binnenkomt en het abonnement wil opzeggen, en dan toch lid houden van de bibliotheek. Beter kan niet.

Het gaat niet om de slechte aspecten van de sluiting, maar juist om de goede dingen. Klanten kunnen nog gebruik maken van de bibliotheek. Ze kunnen nog steeds boeken lenen, naast romans ook informatieve boeken en tijdschriften. Daarnaast kunnen ze er ook gewoon gebruik van maken. Met een kop koffie of een kop thee. Kranten liggen ook klaar om het laatste nieuws te kunnen lezen.

Denk dan niet: Oh wacht, dat kan straks niet meer. Nee, het kan nu nog wél.

Omdenken noemen ze dat ook wel. Laat de positieve kanten zien, prikkel de mensen om lid te blijven. Houd ze vast aan de bibliotheek. Want zodra ze weg zijn, is de bibliotheek ook snel verdwenen.

woensdag 18 juli 2012

Zonder drempels lenen

Vandaag werkte ik in de bibliotheek van Dokkum. Het is vakantietijd en het is daarom ook tijd voor een actie.

Om te zien of drempels een belemmering zijn om dvd's te lenen is er dit jaar gekozen voor het wegnemen van drempels. Dvd's zijn nu gratis te leen, in plaats van € 2,00. Daarnaast zijn ze voor vier weken te leen, in plaats van de normale week.

Deze actie is inmiddels drie dagen aan de gang, maar in de bibliotheek van Dokkum was al meer dan de helft weg! Gaten overal, bij de volwassen dvd's en bij de jeugd dvd's. Een groot(s) succes.

Het laat maar weer zien dat het wegnemen van drempels, de uitleencijfers stimuleert.

Willen de uitgevers zo graag dat hun e-books uitgeleend worden, laat er dan geen drempels bestaan. Direct lenen, zonder DRM, zonder extra geld, zonder te kijken naar iPad, e-reader o.i.d. Investeer in oudere titels, leen het landelijk uit. Kijk niet naar regionale bibliotheken.

Oh wacht, Amazon komt dit jaar. ;-)


donderdag 31 mei 2012

maandag 28 mei 2012

Ikea-cycling

Toch wel handig zo'n oude Ikea lade.


Van een afgedankte lade maak je een plantenbak voor rozen.