Instagram in de bieb (deel 2)

Ik had Instagram gedag gezegd, maar sinds deze zomer weer herontdekt. Ik heb al diverse keren geblogd over Instagram. Zo vroeg ik me in januari 2013 af waarom er zo weinig bibliotheken te vinden zijn op Instagram.

Inmiddels zijn er meerdere bibliotheken actief. Mede door het artikel van Rob Coers in Informatieprofessional. De activiteit van accounts wisselt nogal, maar dat is niet erg. Iedereen is nog zoekende. Ook Muziekweb heeft sinds een aantal weken een Instagram account.

Door er actief mee bezig te zijn heb ik inmiddels al meerdere dingen geleerd. Ik zal ze hieronder verder uitwerken.

Zelf volgen
Begin ter inspiratie andere bibliotheken te volgen. O.a. New York Public Library, OBA. Maar volg ook andere interessante Instagram accounts. Zelf volg ik muzikanten, bibliotheken, bibliotheekmedewerkers. Vanuit Muziekweb volgen we ook bibliotheken, maar ook platenmaatschappijen, Rotterdamse culturele instellingen.

Content
Dan is het nog de vraag wat je gaat Instagrammen. Elke bibliotheek heeft een schatkamer aan boeken, luisterboeken, dvd's en soms nog cd's. Maar ook bladmuziek. De tijdschriften. Wat ook belangrijk is zijn de werkplekken van de bibliotheek. Degenen die op Instagram zitten, zijn vooral studenten en scholieren. Die zoeken altijd wel een fijne werkplek.

Niet alleen de collectie is van belang, maar ook activiteiten die je organiseert als bibliotheek kun je delen. Gebruik dan ook goede hashtags.

Hashtags
Dan kom je eigenlijk direct al bij het volgende punt: Bekendheid. Hoe krijg je je foto's en content onder de aandacht bij potentiële bezoekers van de bibliotheek. Niet alleen volgers, want die krijgen al zoveel te zien. Er zijn ook genoeg mensen die zoeken op hashtags en daardoor foto's liken of er commentaar op geven.

Het is dus belangrijk dat je relevante hashtags toevoegt aan je bericht. Wellicht een hashtag die je gemakkelijk vergeet, maar de plaats van de bibliotheek is belangrijk. Dus #Utrecht, #Breda, #Maastricht, #Leeuwarden, #Rotterdam etc etc. Het is niet erg om meerdere hashtags te gebruiken. Op Twitter heb je maar 140 tekens, op Instagram heb je bijna oneindig veel ruimte voor tekst. Gebruik het dan ook!

Meerdere accounts
Je kunt heel gemakkelijk meerdere accounts gebruiken op je smartphone of iPad. Log uit en log in met het andere account en je kunt verder. Niks aan de hand.

Koppel je account met andere social media
Nu ik het over accounts heb, koppel je Instagram account aan je Twitter account. Niet alleen is het handig zodat je direct je Instagram foto's doorlinkt naar Twitter. Het is ook handig voor anderen die over jou instagrammen en dit op Twitter zetten.

Bijvoorbeeld iemand instagramt: "Lekker chillen in @bibliotheekX" Op Instagram krijg je dan een melding dat je genoemd bent. Als je bibliotheek op Twitter @biebX heet en beide accounts zijn niet gekoppeld, dan komt er op Twitter alleen bibliotheekX te staan en geen @biebX. Hierdoor kun je op Twitter ook de bijbehorende tweet missen. Dan kun je die tweet niet retweeten, favorieten etc. Gemiste kans!

Doorgaan
Als je bent begonnen met Instagram, zet er dan niet één foto op. Dat is zonde en niet echt professioneel. Dan laat je zien dat je als bibliotheek helaas niet zo mediawijs bent. Dat klinkt misschien hard, maar dan kun je beter je account weer opheffen op Instagram. Dus gewoon doorgaan!

Wie
Dan is nog de vraag wie je laat Instagrammen. Heel veel bibliotheekmedewerkers hebben inmiddels de cursus 23 Dingen gedaan. Veel bibliotheekmedewerkers zitten op Facebook. Dus waarom dan ook niet op Instagram? Juist de front-office medewerkers kunnen de collectie onder de aandacht brengen.

Historie/toekomst
In bibliotheekarchieven kom je nog wel eens oude foto's tegen. Foto's van activiteiten, krantenknipsels etc. Met Instagram (en andere sociale media) heb je een heel mooie mogelijkheid om je toekomst en historie vast te leggen voor ons nageslacht.

Televisie in de bibliotheek

Afgelopen week was ik in het Martiniziekenhuis als afgevaardigde van Muziekweb tijdens een vergadering over Muziekwebluister.

Over de inhoud van de vergadering weid ik niet uit. Het gaat me meer over de oplossing die Martiniziekenhuis heeft voor alle bedterminals met de content met tv, radio, internet etc. Er hangen nu nog verouderde en langzame pc's bij de bedden, maar die worden de komende jaren vervangen door smart tv's.

Dat is een stuk goedkoper dan het inzetten van computers. Hoe het precies werkt, kun je beter aan het ziekenhuis vragen. Maar als we die kant op gaan met computers, dan zijn er ook kansen voor bibliotheken.

Er is minder ict nodig en het is een stuk kostenbesparender. Als je nu een publiekspc in de bibliotheek hebt, heb je een apart beeldscherm nodig, een computer (of een thinclient), etc. Maar bij een smart tv heb je alleen maar de televisie nodig. Maak alles webbased qua content in de bibliotheek, wat het eigenlijk al is.

Verder zal het natuurlijk ook kostenbesparend zijn op de ict-afdelingen. Minder specialisten heb je nodig voor het onderhoud.

Dus welke bibliotheek vervangt hun publiekspc's door televisies?

Doosdenken en verbanden

In bibliotheken wordt niet veel 'outside the box' gedacht. Zelf denk ik altijd: 'what box?' Er is helemaal geen box waar je buiten moet denken. Doosdenken.

Dat gebeurt er nog veel te veel. Eigen kaders worden niet uitgebreid, oogkleppen worden niet afgezet, hekjes worden niet verzet, er wordt niet over de schutting gekeken. Ik maak het de afgelopen tijd veel mee in bibliotheken.

Ik zie de collega's denken 'Oh, kan dat ook?' of 'Oh ja, daar had ik niet aan gedacht'. Komt dat doordat wat Marina Polderman aangeeft in haar stuk over de jonge en oude garde?

Inderdaad kom ik veel mensen tegen die toch een stuk ouder zijn dan ik en Marina. Die zijn nog opgeleid met de kaartenbak, de stempels etc. Inmiddels zijn er zoveel nieuwe mogelijkheden in de bibliotheekwereld. Echter heb ik het idee dat deze innovaties angstvallig buiten de deur gehouden worden. 

Wat de reden is, weet ik ook niet. Bang om de baan kwijt te raken, angst voor het onbekende? Het uitzitten van de laatste loodjes en tijd? Ik kom het allemaal tegen. Niemand geeft het toe, maar het is wel te merken.

Verbanden

Met Jeanine Deckers had ik een korte twitterconversatie over het gebruik van de e-books van BNL in de bibliotheek. Want waarom zijn er nog geen bibliotheken die de e-books inzetten voor leesclubs? Met deze dienst maak je het digitale fysiek toegankelijk.

In Bibliotheek Eemland is er een collega die met Muziekwebluister luisterkringen gaat opzetten. Toch heel innovatief! En nee, dit keer niet van een jonge dertiger. Degene weet gewoon wat innoveren is. Fijn! Op deze manier maak je ook de digitale muziek op een fysieke en vooral sociale manier toegankelijk.

Dit zijn twee voorbeelden van buiten de kaders denken. Verbanden leggen tussen diensten in de bibliotheek.

Zelf leg ik, als jonge bibliothecaris, ook steeds verbanden tussen de diensten van de bibliotheken. Op dit moment vooral tussen muzikale activiteiten van de bibliotheken en de doelgroepen van de bibliotheken.

Hoe simpel is het om een themafolder over jazz mee te geven aan iemand die een kaart koopt voor een jazzfestival? Geef informatie over klassieke muziek aan bezoekers van een klassiek concert. Bied de meerwaarde van de bibliotheek aan bezoekers. Onafhankelijke meerwaarde, zonder moeite.

Zo kun je ook op andere manieren verbanden leggen tussen de digitale media. Een goed voorbeeld is de Zeeuwse Bibliotheek, die met Instagram de bezoekers interviewt.

Aan de andere kant, ik weet niet de leeftijd van de initiatiefnemer. Ook een dertiger?

In ieder geval is er nog veel te innoveren qua mogelijkheden met nieuwe diensten in de bibliotheken. Vooral ook de verbanden leggen en delen met elkaar. En hopelijk kunnen we de komende jaren nog veel nieuw elan verwelkomen in de bibliotheekwereld.

Muziek in de bieb

Door mijn baan bij Muziekweb ontmoet ik nu veel mensen in bibliotheekland. Niet alleen ontmoet ik niet mensen, maar ook de verschillende bibliotheken en vooral de ideeën van mensen.

De meeste bibliotheken hebben veel oog voor boeken en de verblijfsfunctie, die steeds belangrijker wordt. Vroeger waren er vele muziekcollecties. De muziekcollecties die nu nog bestaan, zijn de bladmuziekcollecties.

Echt een idee voor muziek in de bibliotheek is er niet.Terwijl Muziekweb die wel te bieden heeft. Niet alleen het luisteren naar muziek met Muziekwebluister, maar ook de informatie- en gidsfunctie. De bezoekers van bibliotheken zijn niet alleen koffie- en boekenliefhebbers. De meeste mensen zijn ook cultuurliefhebbers.

Cultuurliefhebbers, die ook muziek een warm hart toedragen. Echter de cd-collecties zijn meestal verdwenen. En zoals zo vaak: Uit het zicht, uit het hart. Maar muziek blijft in het hart van de mensen.

Door muziek weer in de bibliotheken neer te zetten (digitaal/fysiek), komt het ook weer in het zicht. Bibliotheken zullen er goed aan doen om het goed zichtbaar te maken voor de bezoekers. Maak het gemakkelijk om muziek te kunnen luisteren. Niet alleen luisteren, maar ook ontdekken.

Op dezelfde manier als een nieuwe schrijver ontdekken, kunnen bezoekers nieuwe muziek leren kennen. Niet op een enkele pc, maar op meerdere computers. Een hele muziekhoek.

Retailbibliotheken hebben al een afdeling Beeld en Geluid. Alleen veel geluid kan men niet luisteren. Maak dan de mogelijkheden. Inmiddels wordt er gewerkt aan een samenwerking met retailbibliotheken (bibliotheekformule) om muziek weer te betrekken in het pand.

Met een goede muziekplek maak je ook weer de bibliotheekfunctie in het gedeelte cultuur waar. Natuurlijk kunnen mensen ook muziek ontdekken met streaming muziek als Spotify, maar niet op de manier die Muziekweb aanbiedt. Ook de verblijfsfunctie krijgt een fijne boost.

De bibliotheek is de ideale plek om nieuwe muziek te leren kennen. Om met gelijkgestemden erover te praten en te discussieren. Er is al een aantal bibliotheken waar men muziek weer goed betrekt bij activiteiten. Maar dit kan in zoveel meer bibliotheken.

Ondertussen staat Muziekweb ook niet stil. Ontwikkelingen volgen elkaar op om de functie van Muziekweb te ondersteunen. Misschien nu nog op de achtergrond, maar de gevolgen zullen wel zichtbaar worden voor de bibliotheken.

Misschien is dit wel een reclame-blog voor Muziekweb, maar bibliotheken hebben de diensten van Muziekweb nodig. Ook Muziekweb heeft de bibliotheken nodig. Een twee-eenheid die elkaar versterken.

En zo geldt voor bibliotheken die nog een cd-collectie hebben: De cd-collectie van Muziekweb is complementair aan die van de lokale collecties.

Op welke andere plek wordt muziek zonder commercie en belangen aangeboden in Nederland? Juist, in de bibliotheek.

Afscheid in de bieb

Afscheid nemen is nooit fijn. Dit kan op verschillende manieren en om verschillende redenen. Bibliotheken veranderen razendsnel en de medewerkers moeten meeveranderen. Organisatiestructuren moeten veranderen. Maar ook de personen zelf moeten veranderen.

Meegaan met de tijd. Deze ontzettend grote transitie (of toch niet?) naar de digitale wereld in bibliotheekland vereist veel van mensen.

Het gaat dan nog niet zozeer om het digitale an sich, maar meer om het gedrag van mensen. Het gedrag wat veroorzaakt wordt door de digitale transitie. Er wordt niet minder gelezen tegenwoordig, in tegendeel. Maar mensen lezen op een andere manier. Ok, het is dan wel meer digitaal, maar een boek wordt nog steeds graag van papier gelezen. 

Echter, de tijd is nog steeds 24 uur in een dag. Aangezien die minuten maar eenmalig benut kunnen worden, komt er minder tijd voor het lezen van een boek. Ook het kopen van een boek kost tijd. Het uitkiezen, twijfelen, afrekenen etc. Mensen moeten tijden kunnen nemen en hebben om dit te kunnen en mogen doen.

Hetzelfde geldt voor het uitkiezen van een bibliotheekboek. Inmiddels zijn we erachter dat het uitzoeken van een boek veel belangrijker is (geworden) dan het daadwerkelijk lenen en vooral lezen van een boek.

Veranderingen in bibliotheekland gaan nu meer over het verblijven in de bibliotheek. Elke minuut die in de bibliotheek besteed wordt, kan niet meer benut (!) worden aan het lezen van woorden.

Desalniettemin veranderen bibliotheken in verblijfsplaatsen. Plaatsen om de krant te lezen, tijdschriften door te spitten, muziek te luisteren (Muziekwebluister) en ook om te studeren. En natuurlijk niet te vergeten te werken.

De medewerkers die nu al jaren in de bibliotheek werken dienen deze veranderingen te omarmen. Maar of ze dat kunnen is maar echt de vraag.

Sommige bibliotheekdirecties nemen dan de keuze om afscheid te nemen van medewerkers. Ik had al een voorbeeld van een Noord-Hollandse bibliotheek, maar nu is het inmiddels ook dichter bij huis gebeurd. Ondanks dat de verwachting er wel was, is het toch schrikken als je daadwerkelijk afscheid moet nemen van collega's.

Bibliotheken hebben het moeilijk, maar moeten wel een visie naar de toekomst hebben. Niet alleen om te overleven, maar ook om de wensen van de bezoekers te kunnen inwilligen.

Want voor wie doen we al dit mooie werk? Niet voor onszelf. Maar voor degenen die hun leven (willen) verrijken. Zolang we daar maar geen afscheid van nemen.

1001 bibliotheken, 1001 verschillen

Sinds 2009 ben ik officieel bibliothecaris (of bibliotheekmedewerker) en sinds september vorig jaar werk ik bij Muziekweb.

Ik kende maar een klein aantal dorpsbibliotheken toen ik begon. De OBA kende ik van horen zeggen, bibliotheken in Groningen en Leeuwarden kende ik ook maar amper.

Inmiddels ben ik al bijna het hele land doorgereisd op bezoek bij bibliotheken. In Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Friesland, Gelderland heb ik kleine en grote bibliotheken bezocht. Bezocht om mensen aan te sporen om muziek een mooie plek te geven in de bibliotheken. Om tips en trucs te delen om het gebruik hoger te krijgen. Maar ook om de succesverhalen te beluisteren.

Uiteraard moet ik de bibliotheek in Rotterdam zelf niet vergeten. Een grote verzamelplek voor mensen van alle lagen uit de samenleving.

Wat valt dan op eigenlijk bij al die bibliotheken. Dat zijn toch wel de verschillen. En dan niet de verschillen in grootte, maar de verschillen in visies. Zoveel bibliotheken er in Nederland zijn, zoveel visies zijn er in Nederland.

Elke bibliotheekdirectie kiest weer zijn/haar eigen inrichting, personeel, focuspunten. Dit heeft allemaal te maken met de gelden die tot hun beschikking is, maar ook met de ervaringen of juist het gebrek van ervaringen.

Er wordt wel landelijk eenzelfde visie ontwikkeld in de naam van retail, die nu juist doorontwikkeld wordt. Juist door de veranderende focus in bibliotheekland.

Ging het in 2009 nog vooral om het uitlenen van boeken (en zoveel mogelijk). Tegenwoordig worden de functies als het verblijven en de zogenoemde laaggeletterdheid tot primair doel benoemd.

Over 5 jaar zal het dan weer heel anders zijn. Er is al veel over geschreven (1825 dagen later, beleidsstukken etc.), maar het is nu al zeker dat wat we nu verzinnen in 2019 alweer achterhaald is.

De invloed van digitale middelen wordt heilig verklaard, maar uit cijfers blijkt eigenlijk dat mensen weer 'teruggaan' naar het papieren boek.

Ook in de visies van de verschillende bibliotheken zie je dat terug. De ene richt zich op de digitale bibliotheek, de andere weer op de fysieke en de laatste op de educatieve bibliotheek.

En dan heb je ook nog de "commerciële" bibliotheken, die er ergens tussenin hangen.

In ieder geval gebeurt er veel en dat is juist de kracht van de bibliotheken. Doorgaan in de alsmaar veranderende wereld. De wereld van boeken, digitaal en fysiek.

Einde der tijden

Er is de afgelopen tijd veel geblogd over al dan niet bloggen of niet. Mensen die altijd blogden, bloggen niet meer en er blijft een handjevol over die door blijft bloggen.

Bloggen over mensen die niet bloggen, over grote gebouwen, over innovaties, over non-innovaties. Punt blijft, wordt er nog wel geinnoveerd in Nederland?

Digitaal innoveren
Inmiddels is de laatste innovatie de opstartfase voorbij, de bibliotheek e-books, en wat blijft er straks nog over. Eigenlijk niks meer. Het is weer aan de lokale bibliotheken om te innoveren.

Maar waarvoor gaan we innoveren, waarom doen we dat en vooral voor wie doen we dat. Zijn de bezoekers (ik noem geen klanten) wel geinteresseerd in de innovaties van de bibliotheken.

Ik vraag het me eigenlijk af. We kunnen nu eindelijk mensen verwijzen naar het landelijk e-bookplatform, wat vast hangt aan de input van de uitgevers en de output van de leners. De introductie was een succes, maar nu is het zaak om de aandacht vast te houden op de lezers.

Ik ben daarom ook echt benieuwd wat de cijfers zijn. Of die na de eerste drie weken niet gigantisch gekelderd zijn. Iedereen had zijn/haar boekenplankje vol en wilde nog meer. Iets wat niet kon. Kijkt men nog naar de e-books? Ik vraag het me echt af.

Zelf ben ik alweer afgehaakt van het e-bookplatform. Leuk om te proberen en te weten hoe het werkt als bibliothecaris. En oh ja, de gratis e-books zijn er nog steeds. Dat zou allang ophouden, maar ik vermoed dat er afstel van komt. Dat wordt natuurlijk een non-reclame voor de bibliotheek e-books. Alsnog gaan betalen voor 18 (of 16?) e-books bovenop het lidmaatschap van de fysieke bibliotheek.

Dat vond ik al heel snel een drempel, maar nu kan men eigenlijk niet meer terug.

Oh en trouwens, nu de innovatie van de digitale bibliotheek ophoudt, wat gebeurt er met alle mensen die zich ermee beziggehouden hebben? Ik weet het inmiddels wel. Durf ik het te zeggen? Ja. Kan ik het zeggen. Nee. Niet hier. Niet openlijk. Waarom niet? Omdat er genoeg vertrouwenskwesties zijn binnen deze bibliotheekwereld. Iedereen heeft ze, niemand wil ze kwijt.

Fysiek innoveren
In ieder geval blijft het innoveren over. En wat blijkt waar bibliotheken vooral in innoveren? Dat zijn de gebouwen. Het ene na het andere grote bibliotheekgebouw wordt uit de grond gestampt, al dan niet samen met andere culturele instellingen. Dat dit allemaal ten koste gaat van de kleinere vestigingen willen mensen niet zien.

Maar daar ligt de zogenoemde her-innovatie. Uiteindelijk moeten de bibliotheken wel weer terug naar de mensen. De mensen komen niet meer naar de bibliotheek toe. Vooral niet als er nog betaald dient te worden om de bibliotheek te kunnen bereiken. Terug naar de mensen, maar dat duurt nog wel even.

Tot die tijd zal Nederland verarmen. Bibliotheken verrijken immers. Verrijken niet alleen de mensen, maar ook de woon- en leefomgeving van mensen.

Blijft de vraag: To blog or not to blog. Ik zie dat mijn laatste blogpost van begin februari is. Kom ik niks tegen om over te bloggen? Ja, zeker wel. Genoeg. Heb ik geen eigen mening meer? Ja, zeker wel. Genoeg. Heb ik nog genoeg tijd? Nee, niet meer. Daarom neem ik nu de tijd ervoor.

Er wordt gezegd dat mensen niet meer durven te bloggen. Volgens mij valt dat reuze mee. Mensen willen gewoonweg niet meer bloggen. Mocht je een eigen mening hebben, die goed verwoord wordt door andere bloggers, hoef je alleen nog maar stilzwijgend te knikken.