woensdag 21 oktober 2015

#Innovatieweek: Innovatie van het bibliotheekgebouw

Vandaag was ik aanwezig tijdens de sessie "De innovatie van het bibliotheekgebouw" bij de KB tijdens de Innovatieweek. Vanuit mijn hoedanigheid als verbinder en promotor van muziek in de bibliotheek was ik geïnteresseerd in de vraag of muziek aandacht krijgt in de gebouwen.

Om direct die vraag maar te beantwoorden: Ja. Fedele Canosa van Mecanoo liet zien dat bijvoorbeeld in Birmingham muziek zeker op meerdere plekken te vinden is.

Sprekers
De drie sprekers Jaap van der Geer, Fedele Canosa en Henrik Jochumsen pakten elk het vraagstuk "De stenen bibliotheek" op een andere wijze op. Henrik begon op zijn theoretische wijze van Four Spaces te kijken naar de invulling van een bibliotheek.

Fedele Canosa vertelde op welke wijze Mecanoo hun bibliotheken ontwerpt. En tenslotte Jaap van der Geer vertelde vooral over hoe de nieuwe bibliotheek in Aarhus tot stand is gekomen.

Workshops
Na de koffiepauze waren er vier groepen die elk een ander thema oppakten om naar de invulling van een bibliotheek te kijken: Leven lang leren, Performative Space (maken en doen), Maatschappelijk knooppunt en Inspiration Space.

Ik zat in de groep van Performative Space onder begeleiding van Olindo Caso van de TU Delft. Hoe creëer je een bibliotheek waar het draait om het maken en doen.

Bibliotheken hebben zoveel doelgroepen, dus onze groep begon met de jeugd, waarna uiteindelijk ook de volwassenen betrokken werden.

Het is toch moeilijk om binnen anderhalf uur een inrichting te maken. Hieronder zie het resultaat.
Zie het witte vlak als bibliotheek, waarbinnen je verschillende speelvelden hebt. De gekleurde vormen kunnen kinderen gebruiken om naar boven te gaan. Door middel van soort escaperooms kunnen de kinderen een level omhoog. Via de glijbaan aan de achterkant weer omlaag. Daarnaast is een trap naar boven waar kinderen een short-cut kunnen nemen en eventueel kijken wat er gebeurt op de verschillende levels.

Ouders kunnen hun kroost gadeslaan vanaf de ronde tribune met daarachter genoeg ruimte voor boeken. Deze tribune kan daarnaast ook gebruikt worden voor lezingen, instructies en andere bijeenkomsten.

Links zie je twee grotere blauwe ruimtes. De bovenste is een open muziekstudio, makerslab o.i.d. Zoveel mogelijk open qua zicht. Hierdoor creëer je mogelijkheden dat muzikanten en makers hun kennis en kunde kunnen delen met de jongere generatie in de bibliotheek.

Linksonder is de plek voor de jongeren, dat hebben we niet verder doorontwikkeld. Rechtsonder op het oranje vlak zie je allerlei blauwe vierkanten. Dit zijn modulaire werkplekken. Heb je grote ruimte nodig, plak ze aan elkaar. Heb je specifieke kleine ruimtes nodig, haal ze uit elkaar. Tussen de tribune en de modulaire werkplekken vind je natuurlijk een koffieplek, maar aan de andere zijde staat het woord Keuken.

Koken in de bibliotheek wordt ook steeds interessanter. Door Masterchef, Heel Holland Bakt etc willen mensen ook zelf bezig in de keuken. En waar anders dan in een bibliotheek om het te leren.

Overigens hadden alle groepen iets met de keuken of het koken. Interessant, want ik vind zelf bibliotheken geen huiskamers van de steden maar de keukens van de steden. Daarover snel een andere blogpost.

Conclusie
Hierboven vind je eigenlijk één oplossing van wat je met een bibliotheekgebouw doet. Overigens kwam uit alle groepen naar voren dat het belangrijker is wat je doet in de bibliotheek en voor wie dan de vorm van het gebouw. 

Mecanoo liet ook zien dat de vorm van de bibliotheek altijd ten dienste is van de functie van het gebouw. En daarnaast moet je een goed verhaal hebben. Het archief  in Birmingham is bijvoorbeeld bekleed met goud en staat in de hoogte. Mensen kunnen zien waar hun geschiedenis is. Als een schat in de stad. Niet ergens ver weg verstopt onder de grond.

In Nederland worden soms nog wel prestigegebouwen neergezet, die uiteindelijk niet blijken te werken. Duidelijk moet zijn wat je wilt met de bibliotheek. Wat ook belangrijk is is dat het gebouw modulair moet zijn. Wat nu belangrijk en interessant is hoeft over 10-15 jaar totaal niet meer interessant te zijn. Welk verhaal wil je vertellen met je bibliotheek? Voor wie maak je het?

Jaap van der Geer liet bijvoorbeeld zien dat in Aarhus de bibliotheek eigenlijk heel leeg is. De boeken zijn meer een decorstuk dan het echte doel van de ruimte. En experimenteer in de bibliotheek. Doe kleine dingen, neem ze mee. Wat faalt, neem je niet mee.

Al met al een inspirerende sessie en goed om bekende gezichten te zien en de personen te spreken. Op naar de InnovatieDoeDag van vrijdag.